ปัญหาธรรมประจำวันนี้ : ปัญญา คืออะไร จะทำอย่างไรให้เกิดปัญญา 

ปัญญา คืออะไร มีท่านผู้อ่านถามว่า  “นัตถิ  ปัญญาสมา  อาภา  แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาไม่มี”  ถ้าเช่นนั้น  กระผมอยากทราบว่าปัญญา คืออะไร จะทำอย่างไรให้เกิดปัญญา 

จำสิ่งที่เคย บนบาน ไม่ได้ ควรทำอย่างไรดี พระไพศาล มีคำตอบ

มีผู้อ่านถามปัญหาธรรมกับ พระอาจารย์ ไพศาล วิสาโล ว่า หากเคย บนบาน สิ่งศักดิ์สิทธิ์แล้วจำสิ่งที่บนไม่ได้ เกิดความไม่สบายใจ กระวนกระวาย

Q: ไม่แน่ใจว่าตอนตายจิตจะเป็นอย่างไร

ไม่แน่ใจว่าตอนตายจิตจะเป็นอย่างไร ถาม ตอนนี้คิดว่าตัวเราตายไปก็ไม่มีอะไรติดค้างแล้ว แต่ไม่แน่ใจว่าตอนตายจริง ๆ จิตจะเป็นอย่างไร มีวิธีฝึกจิตอย่างไร พระอาจารย์ไพศาล วิสาโล พระอาจารย์ผู้ไขปัญหาธรรม ตอบ การเจริญสติปัฏฐานสี่เป็นหัวใจของกรรมฐานแบบพุทธ ซึ่งอาตมาคิดว่าจำเป็นอย่างมาก ถ้าเราต้องการตายอย่างสงบ เราต้องรู้จักปล่อยวางอารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ จะทำอย่างนั้นได้ต้องหมั่นเจริญสติ ให้รู้กายและใจอยู่เนือง ๆ เพราะเวลาเราจะตาย เราไม่มีทางรู้ได้เลยว่าจะมีความรู้สึกหรือความคิดอะไรเกิดขึ้นบ้าง เราอาจคิดว่าไม่มีอะไรติดค้างใจแล้ว แต่เมื่อจะตายจริง ๆ ความห่วงหาอาลัยหรือความรู้สึกผิดที่เรากดไว้อาจโผล่ขึ้นมาก็ได้ กรณีหลังนั้นเราอาจจะขอขมาใครไม่ทันแล้ว ทำได้อย่างเดียวคือปล่อยวาง แต่จะปล่อยวางได้เราต้องรู้เท่าทันอารมณ์ที่เกิดขึ้น สิ่งที่จะทำให้เรารู้เท่าทันอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้ก็คือสติ เพราะฉะนั้นการเจริญสติปัฏฐานสี่จึงเป็นพื้นฐานสำคัญ การเจริญอนุสติ 10 ประการก็มีประโยชน์มาก โดยเฉพาะ 4 ประการแรกคือ การระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และความดีที่ได้ทำ การนึกถึงพระรัตนตรัยในเวลาจะตายนั้น ช่วยทำให้จิตใจเรามั่นคง คลายความหวาดวิตก ส่วนการนึกถึงความดีที่ได้ทำ ช่วยให้เกิดความภาคภูมิใจในชีวิตที่ผ่านมา และมั่นใจว่าจะไปดี ในกรณีที่เกิดทุกขเวทนาหรือความเจ็บปวด การระลึกถึงพระรัตนตรัยหรือบุญกุศลที่ได้ทำ ช่วยให้เราเกิดปีติ ปราโมทย์ ทำให้ทุกขเวทนาลดน้อยลงและทำให้เราสามารถตายอย่างสงบได้   ที่มา : นิตยสาร […]

บทเรียนสำคัญจากวันน้ำท่วม – พระไพศาล วิสาโล

บทเรียนสำคัญ พระไพศาล วิสาโล เมื่อรู้ว่านครสวรรค์ถูกน้ำท่วมทั้งเมืองและมวลน้ำกำลังเคลื่อนลงมา  “อ้อย” ได้เดินทางไปยังบ้านแม่ที่อยุธยาแล้วทยอยขนข้าวของขึ้นชั้นสอง น้องสาวเห็นเช่นนั้นจึงว่าเธอ “ตื่นตูม” เธอตอบไปว่า  “ไม่ประมาท” กับ “ตื่นตูม” อาจดูคล้ายกัน แต่ไม่เหมือนกันนะ หลังจากนั้นไม่ถึงสัปดาห์น้ำก็ไหลเอ่อท่วมอยุธยาถึง 2 เมตร จากอยุธยา เธอไปตั้งหลักที่บ้านของเธอเองที่ปทุมธานี เมื่อเห็นว่ามวลน้ำยังไหลมาไม่หยุด เธอก็เริ่มเก็บข้าวของ น้องสาวจึงท้วงว่าไม่ต้องขนหรอก ถึงท่วมก็ไม่มาก แต่เธอไม่สนใจ ทยอยเก็บไปเรื่อย ๆ ไม่กี่วันมวลน้ำก้อนใหญ่ก็มาถึงปทุม พอเห็นน้ำเข้ามา น้องสาวถึงได้ตระหนักว่าครั้งนี้หนักหนาสาหัสกว่าที่คิด แต่โชคดีที่พี่สาวขนของล่วงหน้าไปมากแล้ว จึงสูญเสียทรัพย์สมบัติไปไม่มาก นับแต่นั้นเธอก็ต้องระเหเร่ร่อน แต่ก็ไม่ได้เป็นทุกข์กับเหตุการณ์ครั้งนี้ เพราะทำใจได้กับข้าวของที่สูญเสียไป ตรงข้ามกับ “เข็ม” บ้านของเธออยู่ที่นครสวรรค์ ซึ่งมักเจอปัญหาน้ำท่วมแทบทุกปี ตอนที่ได้ข่าวว่าน้ำท่วมพิษณุโลกนั้น เธอคิดว่าคงกระทบกับนครสวรรค์ไม่มากนัก จึงไม่ได้เตรียมการรับมือแต่อย่างใด จู่ ๆ วันหนึ่งก็พบว่าน้ำไหลเอ่อท่วมบ้านเธออย่างรวดเร็ว นอกจากโน้ตบุ๊กแล้ว ก็มีของมีค่าอีกไม่กี่ชิ้นที่เธอกับสามีขนออกมาได้ แม้จะกลับไปกู้ข้าวของที่บ้านอีกสองสามครั้ง แต่ก็ได้มาไม่มากเพราะน้ำขึ้นสูงมาก ข้าวของส่วนใหญ่จมอยู่ใต้น้ำ ยังความเศร้าโศกเสียใจให้แก่เธอเป็นอย่างยิ่ง อุทกภัยครั้งนี้สร้างความเสียหายเหลือคณานับอย่างที่นึกไม่ถึง  อันที่จริงภัยพิบัติทางธรรมชาติไม่ใช่สิ่งที่เหนือความคาดฝันของคนไทย ก่อนหน้านี้คนไทยจำนวนไม่น้อยพากันปริวิตกว่าภัยพิบัติครั้งใหญ่กำลังจะมา โดยเฉพาะหลังจากเกิดเหตุแผ่นดินไหวและสึนามิที่ญี่ปุ่น แต่ก็ไม่ได้คาดคิดว่าภัยพิบัติจะมาในรูปแบบที่คุ้นเคยและเคลื่อนตัวอย่างช้า ๆ อย่างอุทกภัย คนไทยนั้นคุ้นเคยกับน้ำท่วมจนไม่คิดว่าจะมีอะไรร้ายแรงกว่าปีก่อน ๆ ดังนั้นจึงชะล่าใจและลงเอยด้วยความสูญเสียมากมาย สำหรับคนที่ไม่ประมาท การเตรียมตัวอย่างเนิ่น ๆ ทำให้ไม่สูญเสียมาก จึงทำใจปล่อยวางได้ ส่วนคนที่ทำใจไม่ได้ ส่วนใหญ่แล้วก็คือผู้ที่ประมาท ไม่ได้เตรียมการใด ๆ ไว้เลย จึงสูญเสียทรัพย์สมบัติจนแทบสิ้นเนื้อประดาตัว อุทกภัยครั้งนี้ให้บทเรียนสำคัญมากมาย ที่เห็นได้ชัดก็คือเราไม่สามารถหลีกหนีวิบากหรือผลกรรมที่เราทำกับธรรมชาติได้ ภัยธรรมชาติเป็นสิ่งที่เรามิอาจประมาทได้อีกต่อไป อันที่จริงมิใช่แต่ภัยธรรมชาติเท่านั้น แม้ภัยชนิดอื่น ๆ ก็ประมาทไม่ได้เช่นกัน คนทั่วไปนั้นตราบใดที่ภัยยังอยู่ไกลตัวก็มักชะล่าใจ ไม่คิดเตรียมการป้องกัน ครั้นมันจู่โจมถึงตัวก็สายเสียแล้วที่จะรับมือกับมัน อุทกภัยครั้งนี้น่าจะเป็นข้อเตือนใจอย่างแรงว่า อย่าชะล่าใจแม้ภัยยังไม่ประชิดตัว นอกจากนี้ อุทกภัยครั้งนี้เป็นอีกครั้งหนึ่งที่สอนให้เราตระหนักชัดถึงความไม่แน่นอนของสรรพสิ่ง มันกำลังบอกเราว่า ไม่มีอะไรที่เป็นของเราอย่างแท้จริง ไม่ช้าก็เร็วสิ่งเหล่านั้นต้องพลัดพรากจากเราไป ยิ่งยึดติดถือมั่นมากเท่าไรก็ยิ่งเป็นทุกข์ จะว่าไปแล้วเหตุการณ์ครั้งนี้เป็นเสมือนการบ้านที่ฝึกให้เรารู้จักปล่อยวาง เมื่อต้องเจอภัยพิบัติที่จะเกิดขึ้นในวันหน้า มันสามารถเป็นได้ทั้งภัยพิบัติจากธรรมชาติ (ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะรุนแรงกว่านี้ในอนาคต) และภัยพิบัติที่เกิดแก่ชีวิต จะเป็นภัยพิบัติชนิดใดก็ตาม ล้วนนำมาซึ่งความสูญเสียทั้งสิ้น ใช่หรือไม่ว่าความสูญเสียที่เกิดจากอุทกภัยครั้งนี้แม้จะมากเพียงใด ก็ยังเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับความสูญเสียที่จะเกิดขึ้นในอนาคต จริงอยู่ บางคนอาจโชคดีที่รอดพ้นจากภัยธรรมชาติครั้งหน้าได้ แต่ภัยพิบัติที่เกิดแก่ชีวิตนั้นไม่มีใครหนีพ้น โดยเฉพาะความตาย วันนี้ถึงเราจะสูญเสียไปมากมาย แต่ตราบใดที่ยังมีลมหายใจอยู่ ก็มีโอกาสที่จะหามาได้ใหม่ แม้สิ้นเนื้อประดาตัว ก็สามารถตั้งเนื้อตั้งตัวได้อีกไม่ช้าก็เร็ว แต่เมื่อถึงวันที่เราละจากโลกนี้ไป ไม่ว่ามีเท่าไรก็สูญหมด ไม่เว้นแม้กระทั่งลมหายใจ หากเราไม่รู้จักปล่อยวางความสูญเสียจากอุทกภัยครั้งนี้ เราจะทำใจได้อย่างไรเมื่อต้องเจอความสูญเสียที่ยิ่งใหญ่กว่านี้ในอนาคตโดยเฉพาะในวันสิ้นลม อย่าชะล่าใจเพราะคิดว่าความตายนั้นยังอยู่อีกไกล ผู้ไม่ประมาทย่อมเตรียมตัวเสียแต่วันนี้ โดยอาศัยเหตุการณ์ครั้งนี้เป็นเครื่องเตือนใจ  ถ้ารู้จักเก็บเกี่ยวบทเรียนจากเหตุการณ์ครั้งนี้ เราจะได้ทรัพย์อันประเสริฐที่มีค่ายิ่งกว่าสมบัติที่สูญเสียไปอย่างเทียบกันไม่ได้    ที่มา  นิตยสาร Secret Photo by Kelly Sikkema on Unsplash Secret Magazine (Thailand) บทความน่าสนใจ “จงปฏิบัติธรรม อย่าได้เป็นผู้ประมาท” คำสอนของ หลวงปู่สิม พุทธาจาโร

ปัญหาธรรมประจำวันนี้: โดนใส่ร้าย นินทา จนคนอื่นเข้าใจเราผิด ควรทำอย่างดี

หากมีการ นินทา ใส่ร้าย เราควรชี้แจงว่าความจริงเป็นอย่างไร แต่ใครจะเชื่อนั้นเป็นเรื่องสุดวิสัย เราไม่ควรทุกข์ใจ เพราะเราไม่ได้เป็นอย่างที่เขาใส่ร้าย

3 คนดัง กับ วิธีตอบแทนคุณ คุณพ่อ 3 สไตล์

3 คนดัง กับ วิธีตอบแทนคุณ คุณพ่อ 3 สไตล์ มีโอกาสเจอคนดังทั้ง 3 ท่าน ในงานแถลงข่าว บวชเพื่อพ่อ รากแก้ว ศาสนทายาทใต้ร่มโพธิญาณสังวร ณ ธรรมสถาน วัดพระราม 9 จึงถือโอกาสพูดคุยถึง วิธีตอบแทนคุณ คุณพ่อในสไตล์ของแต่ละท่านมาฝากคุณผู้อ่านค่ะ คุณแพนเค้ก-เขมนิจ จามิกรณ์             “ วิธีตอบแทนคุณคุณพ่อมีหลายวิธี เช่น ให้กำลังใจและการดูแลซึ่งกันและกัน เป็นลูกที่ดี ตั้งใจเรียน ตั้งใจทำงาน เชื่อฟังคุณพ่อเสมอ นำสิ่งที่ท่านสอนไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันให้เกิดประโยชน์ให้มากที่สุด แพนว่าเป็นการตอบแทนที่ดีที่สุดแล้ว คุณพ่อคุณแม่จะอยากได้อะไรมากไปกว่าเห็นลูกเชื่อฟัง แล้วนำสิ่งที่ท่านสอนไปปรับใช้และบอกต่อคนอื่นได้ด้วย และแพนก็ขอเชิญชวนลูกๆ ทุกคน ตอบแทนคุณของคุณพ่อ เริ่มต้นด้วยการกอดแน่นๆ หอมแก้มก็ถือเป็นการเติมกำลังใจให้กับคุณพ่อแล้วค่ะ” คุณแดน เหตระกูล             “หัวใจหลักของการตอบแทนคุณคุณพ่อ คือการสืบทอดความดีงามที่บรรพบุรุษคุณพ่อคุณแม่ของเราสร้างไว้ ความกตัญญูที่ผมเห็นว่าสำคัญมากคือ การให้เวลากับบุพการี ไม่ว่าเราจะติดงานหรือยุ่งมากแค่ไหน อย่าลืมท่านเด็ดขาดครับ” คุณไข่มุก–วาริศา ศรีนุกูล             “บอกคุณพ่อคุณแม่ทุกๆ วันว่า […]

วาไรตี้ทุกข์ ของ กรรณิกา ธรรมเกษร (จบ)

วาไรตี้ทุกข์ ของ กรรณิกา ธรรมเกษร (จบ) ความจริงแล้วดิฉัน กรรณิกา ธรรมเกษร เริ่มน้อมนำใจเข้าหาพระธรรมมาตั้งแต่ช่วงที่ทุกข์จากการหย่าร้าง ก่อนหย่าร้างหนึ่งปีจิตใจมีแต่ควาหม่นหมองมืดมัว แม้แต่จะยิ้มก็ยังยิ้มไม่ออก จนเพื่อนชักชวนให้ไปนั่งสมาธิที่วัดแห่งหนึ่งหลังจากนั้นก็พยายามปฏิบัติเรื่อยมาเท่าที่โอกาสจะอำนวย การปล่อยวางทุกสิ่ง ไม่อาลัยในชีวิต ผู้ที่ทำใจได้เช่นนี้ แม้เผชิญความตายต่อหน้า ย่อมมีจิตสงบ ตอนที่ชีวิตล้มเหลว ดิฉันชอบโทษคนอื่นว่าทำให้เราเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ จิตมีแต่ความโกรธแค้นชิงชังอยู่เต็มเปี่ยม จนในที่สุด ความทุกข์นี่แหละที่ทำให้เห็นพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าอย่างแจ่มชัด ครั้งหนึ่งไปอยู่วัดป่า ท่านอาจารย์แนะเพียงว่าธรรมะอยู่ที่ตัวเราเอง พิจารณาที่ตัวเอง ท่านให้ดิฉันพักอยู่กุฏิเดี่ยวซึ่งเงียบมาก ช่วงที่อยู่คนเดียวเกิดความคิดว่าเออหนอ ชีวิตเป็นอย่างนี้นี่เอง นี่คือความสงบ ความเงียบที่เราต้องการ แต่งานทำให้เราพลุ่งพล่านตลอดเวลา ถ้าเราหยุดเสียได้ในเวลานั้น เงินก็พอมีเก็บ ไม่ต้องเป็นหนี้-เป็นสินอย่างนี้ จนกระทั่งปี 2545 ดิฉันมีโอกาสสนทนากับคุณแม่ดร.สิริ กรินชัย ที่สถาบันส่งเสริมสถานภาพสตรี ดิฉันเข้าไปกราบและเรียนว่าอยากปฏิบัติธรรมกับท่าน ท่านก็พูดกับดิฉันว่า “ บุญของลูกแล้ว ถึงเวลาของลูกแล้ว” ก่อนหน้านี้ ลูกชายคือคุณหมอต้วง ไปปฏิบัติธรรมกับคุณแม่มานานแล้ว ดิฉันเห็นเป็นโอกาสเหมาะจึงไปปฏิบัติธรรมกับท่าน ปีนั้นเข้ากรรมฐานสามครั้ง พาคุณพ่อ คุณแม่ และลูกไปด้วย ปีต่อมาก็ปฏิบัติอีกปีละครั้ง แล้วก็เป็นวิทยากรให้ท่าน จากการปฏิบัติธรรมอย่างสม่ำเสมอ […]

keyboard_arrow_up