จริงหรือที่ว่า พุทธศาสนาไม่ส่งเสริมระบบเศรษฐกิจเพราะสอนให้คนไม่อยาก

แม้ปัจจุบันโลกพัฒนาไปมาก แต่ดูเหมือนว่าความสะดวกสบายต่างๆ ไม่เพียงช่วยให้ความทุกข์ของมนุษย์ลดลง แต่ยังกลับทำให้ “ความทุกข์” เพิ่มทวีขึ้นจากความไม่มี ไม่พอ เมื่อ Secret ได้ไปกราบพระอาจารย์ ว.วชิรเมธี ที่ไร่ เชิญตะวัน จังหวัดเชียงราย จึงเป็นโอกาสที่ได้ขอคำแนะนำการใช้ชีวิตอย่างมีความสุขท่ามกลางเศรษฐกิจแบบทุนนิยม

Secret: นักธุรกิจทั่วไปอาจมองว่าพุทธศาสนาไม่ส่งเสริมระบบเศรษฐกิจเพราะสอนให้คนไม่อยาก

ท่าน ว.วชิรเมธี: “แสดงว่าเข้าใจธรรมะตื้นมาก คือคิดว่าเมื่อคนมีธรรมะแล้วความอยากจะหายไป แต่เปล่าเลย แท้จริงแล้วต่อให้คนเรามีธรรมะมากขึ้น ก็ยังคงอยู่ในภาคการผลิตได้ ยังคงเป็นนักเศรษฐศาสตร์ได้ ยังคงเป็นนักการตลาดได้ คุณยังขายโฆษณาได้ ในทางตรงกันข้าม คุณจะสามารถทำสิ่งเหล่านี้ได้อย่างมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น อย่างเช่น ถ้าเราเป็นชาวพุทธที่เรียนเรื่องพุทธเศรษฐศาสตร์ก็จะรู้ว่า การบริโภคที่ดีนั้นคือการบริโภคอย่างมีสติและบริโภคคุณค่าที่แท้จริงของสิ่งนั้น ฉะนั้นเราทั้งหลายก็จะให้ความสำคัญกับคุณภาพของการบริโภค และเราก็จะกระตุ้นผู้ผลิตให้ผลิตแต่สินค้าที่มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น การบริโภคอย่างมีสติจะทำให้กระบวนการผลิตเปลี่ยนแปลงตาม ทรัพยากรที่นำมาใช้ก็จะได้รับการเลือกสรรอย่างถี่ถ้วน ดังนั้นทรัพยากรย่อมได้รับการปกป้องไปในตัว

“ประเทศมหาอำนาจไม่มีความกระตือรือร้นที่จะแก้ไขปัญหามลพิษในอากาศและปัญหาโลกร้อน ด้วยเหตุนี้ทำให้เราเห็นว่าประเทศที่มีเศรษฐกิจชั้นนำของโลกเขาคิดกันอย่างไร เขาเป็นคนก่อปัญหา เหตุใดจึงไม่คิดแก้ปัญหา เพราะถ้าเขาแก้ปัญหาเรื่องนี้ ปัญหาเศรษฐกิจก็จะตามมา อย่างนี้เรียกว่า เศรษฐกิจหรือเศรษฐศาสตร์ที่ไม่รับผิดชอบต่อชาวโลก มันคุ้มกันหรือไม่กับการที่คุณได้กำไรเพิ่มขึ้น แต่คุณภาพชีวิตของคุณแย่ลง นี่คือการได้กำไรที่แท้จริงอย่างนั้นหรือ มันคือกำไรที่มีผลลัพธ์เป็นการขาดทุนใช่หรือไม่ ฉะนั้นถ้าเราฟังแต่เศรษฐศาสตร์กระแสหลักเพียงอย่างเดียว ก็คงไม่มีใครคำนึงถึงความหายนะที่จะเกิดขึ้นกับโลกใบนี้”

ถ้าอย่างนั้นแล้วเราควรปฏิบัติตนอย่างไรไม่ให้ไหลไปตามกระแสทุนนิยม อย่างไหนกันแน่ที่เรียกว่าความอยาก และธรรมะข้อไหนที่ช่วยควบคุมความอยากได้ ท่านว.วชิรเมธีตอบไว้ในนิตยสาร Secret ปีที่ 8 ฉบับที่ 186 (26 มีนาคม 2559) หน้าปกท่าน ว.วชิรเมธี

เรื่อง กองบรรณาธิการ ภาพ วรวุฒิ วิชาธร สไตลิสต์ ณัฏฐิตา เกษตระชนม์

keyboard_arrow_up