หลวงพ่อพุธ ฐานิโย

พระราชปุจฉาวิสัชนาธรรมเรื่อง “มรรค 8” ระหว่างในหลวงรัชกาลที่ 9 กับ หลวงพ่อพุธ ฐานิโย

หลวงพ่อพุธ ฐานิโย
หลวงพ่อพุธ ฐานิโย

พระราชปุจฉาวิสัชนาธรรมเรื่อง “มรรค 8” กับ หลวงพ่อพุธ ฐานิโย

เรื่อง “มรรค 8” กับ หลวงพ่อพุธ ฐานิโย

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช :  ทำไมมรรค 8 จึงมีปัญญาอยู่สองอย่าง?

หลวงพ่อพุธ  :  มรรค 8 เห็นชอบ ดำริชอบ วาจาชอบ กระทำชอบ เลี้ยงชีพชอบ  พยายามชอบ ระลึกชอบ  จิตตั้งมั่นชอบ   ในเมื่อภูมิจิตของผู้ดำเนินนั้นยังไม่ประชุมพร้อมลงไปเป็นหนึ่ง ทุกสิ่งทุกอย่างจะปรากฏที่อาการ  เช่น สัมมาทิฏฐิ (เห็นชอบ)  ก็มีอยู่  สัมมาสังกัปปะ   (ดำริชอบ)  ก็มีอยู่  ทั้งสองอย่างนี้เป็นเรื่องของปัญญา  ปัญญาในมรรค 8 ยังไม่มาประชุมพร้อมลงเป็นหนึ่งที่ดวงจิต  ยังมีอาการอยู่ 8 นั้น  เป็นอาการของมรรคเมื่อประชุมพร้อมเป็นหนึ่ง คือ  “สมาธิ” ความประชุมพร้อมเป็นหนึ่งนั้นอยุ่ที่สามธิ  ในเมื่อ “สัมมาสมาธิ”  เป็นหนึ่งแล้ว  ทุกสิ่งทุกอย่างก็จะเกิดขึ้น

ทีนี้ อาการเกิดขึ้นของมรรค 8 ในเมื่อประชุมพร้อมลงแล้ว เราจะนับอาการไม่ถูก  เพราะถ้าหากมรรค 8 ยังแยกกันอยู่ตราบใด เราไม่สามารถปฏิบัติจิตไปสู่ภูมิรู้ภูมิธรรมได้เลย  เพียงแต่ว่าเราทำให้จิตสงบเพียงนิดหน่อยเท่านั้น  เพราะฉะนั้น  ผู้บำเพ็ญมักจะหนักใจว่า ทั้ง 8 ข้อนี้จะทำอย่างไร  กว่าจะรวมลงมาเป็นหนึ่งมิต้องเสียเวลามากมายหรือ

การรวมธรรมะคือมรรค 8 นี้ เราจะต้องเริ่มด้วยการรักษาศีลให้บริสุทธิ์เป็นการแรกก่อน  ประการที่สอง พยายามทำใจ  ฝึกหัดจิตใจให้เป็นสมาธิ  ประการที่สาม  ทำสัมมาทิฏฐิคือความเห็นชอบในการปฏิบัติว่าเพื่ออะไร  เพื่อมุ่งผลแห่งความสงบ  รู้ยิ่งเห็นจริงตามสภาวธรรมตามความเป็นจริง  ในเมื่อศีลก็บริสุทธิ์  เป็นอุบายที่ทำให้จิตสงบลงเป็นหนึ่งซึ่งเรียกว่า  “สมาธิจิต”  สมาธิเมื่อจิตสงบลงเป็นหนึ่งคือ “จิต” ไปนิ่งอยู่เฉยๆ  อันนี้เป็นแต่เพียงมีสมาธิองค์เดียวเท่านั้น  ถ้าสติสัมปชัญญะยังไม่มีกำลังเพียงพอ  ศรัทธาพละยังไม่เก่ง  วิริยพละยังไม่มี สติพละยังไม่พร้อม สมาธิพละยังไม่เข้มแข็ง  ปัญญาพละยังไม่มีกำลังที่จะรอบรู้ถึงที่สุด  จิตก็ยังไม่ประชุมพร้อมอริยมรรครวมเป็นหนึ่งได้  ต้องพยายามที่จะฝึกหัดสมาธิให้ยิ่งขึ้น

ในเมื่อทั้งมรรค 8 รวมกันเป็นหนึ่งแล้ว  มีแต่หนึ่ง  ไม่มีสอง ในเมื่อยังไม่ประชุมพร้อม  มันก็ยังมีแยกกันเป็นสอง  คำถามที่ว่าทำไมปัญญาในมรรค 8 จึงมีสอง  ก็เพราะเราไปพูดตามอาการ ในเมื่อเราทำจิตเป็นสมาธิ  ประชุมพร้อมด้วยอริยมรรคแล้ว  สัมมาทิฏฐิกับสัมมาสังกัปปะรวมเป็นหนึ่ง สัมมาอื่นๆ ก็จะรวมเข้ามาจนรวมเป็นหนึ่งเท่านั้น  เมื่ออริยมรรครวมกันเป็นหนึ่งแล้วก็สามารถปฎิวัติจิตไปสู่ภูมิรู้ภูมิธรรมได้

ขอบคุณรูป ลานธรรมจักร


บทความน่าสนใจ

พระปุจฉา – วิสัชนาธรรมระหว่างในหลวงรัชกาลที่ 9 กับ พระพรหมมุนี

พระปุจฉา – วิสัชนาธรรม ระหว่างในหลวงรัชกาลที่ 9 กับ สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช (เจริญ สุวัฑฺฒโน)

 

keyboard_arrow_up