ศิลป์ พีระศรี

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรีกับการสร้างสรรค์พระพุทธรูป

ศิลป์ พีระศรี
ศิลป์ พีระศรี

ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี กับการสร้างสรรค์พระพุทธรูป

แม้ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี จะก้าวเข้าสู่ปัจฉิมวัยแล้วก็ตาม ท่านยังสร้างสรรรค์ผลงานด้านศิลป์มาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะงานประติมากรรม ได้แก่พระราชานุสาวรีย์ และอนุสาวรีย์บุคคลสำคัญทั้งในกรุงเทพและต่างจังหวัด

ประติมากรรมเหล่านี้ล้วนสะท้อนอัตลักษณ์ความเป็นไทย แสดงให้เห็นถึงความมุ่งมั่นมานะและอุตสาหะของท่านที่มีต่อการศึกษาและอนุรักษ์ศิลปะของไทย มีเหตุการณ์หนึ่งที่สะท้อนให้เห็นว่าท่านรักในความเป็นไทยอย่างแท้จริง เสวต เทศน์ธรรมได้เล่าถึงครั้งยังเป็นนักศึกษาคณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปกรอยู่ว่า ตอนที่อาจารย์ศิลป์สอนวิชาองค์ประกอบศิลป์ ท่านหอบรูปภาพสำหรับการสอนมาที่ห้องแล้วบอกว่า

 

ศิลป์ พีระศรี
ภาพจาก ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย ดำรง วงศ์อุปราช

 

“วันนี้ให้พวกนายออกแบบฉากละคร”

เพื่อนคนหนึ่งถามท่านว่า “จะให้ออกแบบเรื่องอะไรครับ สวอน เลค หรือโรมีโอกับจูเลียตครับ”

 “ไม่ละนาย เรามันคนไทย ต้องออกแบบเรื่องไทย ๆ ซิ”  ท่านพูดต่อว่า “วรรณคดีไทยเรามีตั้งหลายเรื่อง เช่น สังข์ทอง ไกรทอง พระสุธน มโนราห์”

เพื่อนคนนั้นจึงถามว่า “จะให้ออกแบบตอนไหน และเรื่องบางเรื่องก็ไม่รู้ว่าเป็นไงมาไง อย่างเช่นเรื่องพระสุธน”

อาจารย์ศิลป์ยิ้มนิดหน่อยแล้วพูดว่า “เอาละ พวกนายนั่งให้เรียบร้อย ฉันจะเล่าให้ฟังเรื่อง พระสุธน… พระสุธนนะ….”

เรื่องที่อาจารย์เสวต เทศน์ธรรมเล่าสู่กันฟังคงทำให้ชาวศิลปากรอดที่จะอมยิ้มไม่ได้ เรียกได้ว่าท่านเป็นฝรั่งหัวใจไทยเลยก็ว่าได้

 

ศิลป์ พีระศรี
ภาพจาก ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย ดำรง วงศ์อุปราช

 

ผลงานชิ้นหนึ่งของท่านที่สะท้อนความสามารถชั้นสูงในด้านศิลปะไทยจนเป็นที่ประจักษ์ คือ พระศรีศากยะทศพลญาณ พระประธานพุทธมณฑลสุทรรศน์ พระประธานประจำพุทธมณฑล ซึ่งได้ดำเนินการสร้างใน พ.ศ. 2500 ประดิษฐานยังใจกลางพุทธมณฑล พระพุทธรูปพระองค์นี้มีความพิเศษคือ สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมฉลอง 25 พุทธศตวรรษ อันเป็นวาระสำคัญของพุทธศาสนิกชนชาวไทย  พระพุทธรูปองค์นี้ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรีได้ประยุกต์มาจากพระพุทธรูปปางลีลาสมัยสุโขทัย

 

ศิลป์ พีระศรี
ภาพจาก ชีวิตและงานของอาจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย วิบูลย์ ลี้สุวรรณ

 

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรีมีความเห็นว่า พระพุทธรูปสมัยสุโขทัยเป็นพระพุทธรูปที่มีความคลาสสิกและมีความงามที่สุด ท่านได้เสนอความเห็นในเรื่องความงามของพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยไว้ว่า “พระพุทธรูปที่สวยงามในศิลปะแบบสุโขทัยเป็นรูปพระพุทธองค์เมื่อเสด็จตรัสรู้พระสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว และเมื่อเป็นดังนั้น ระบบกล้ามเนื้อต่าง ๆ ก็จะผ่อนคลาย และพระองค์ก็จะอยู่ในความสงบนิ่งอย่างแท้จริง พระพักตร์สงบมีรอยเผยอยิ้มเล็กน้อย แสดงถึงปีติอันเกิดขึ้นภายในอย่างสมบูรณ์ ภายหลังการตรัสรู้แล้ว พระพุทธองค์ก็เสด็จอยู่ในห้วงแห่งพระนิพพานมากกว่าห้วงแห่งโลก และช่างไทยก็ประดิษฐ์พระพุทธรูปประทับนั่ง ลีลา หรือไสยา ก็จะมีลักษณะอันละมุนละไมและลอยดุจอยู่ในสรวงสวรรค์นี้ผสมอยู่ด้วย”

 

ภาพจาก ชีวิตและงานของอาจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย วิบูลย์ ลี้สุวรรณ

 

พระศรีศากยะทศพลญาณฯ เป็นงานศิลปะที่ผสมผสานระหว่างศิลปะสมัยใหม่กับศิลปะไทยสมัยสุโขทัย อันแสดงให้เห็นถึงภูมิความรู้ด้านพระพุทธรูปไทยของท่านอีกด้วย

 

ที่มา :

ชีวิตและงานของอาจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย วิบูลย์ ลี้สุวรรณ

https://th.wikipedia.org

www.finearts.su.ac.th

ภาพ :

ชีวิตและงานของอาจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย วิบูลย์ ลี้สุวรรณ

ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี โดย ดำรง วงศ์อุปราช


บทความน่าสนใจ

คิดถึงอาจารย์ฝรั่ง ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี บิดาแห่ง ศิลปะร่วมสมัย ของไทย

3 คำคม 5 คำสอน สุดอมตะของ ศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี

ศิลปะของการเรียนรู้ ตนเอง โดย หลวงพ่อ โพธินันทะ

ศิลปะของ การภาวนา โดย หลวงพ่อโพธินันทะ

4 ศิลปิน จิตอาสา และ มูลนิธิรามาธิบดีฯ สร้างสรรค์ ของที่ระลึก การกุศล ระดมทุน ซื้อ เครื่องมือแพทย์

การเจริญสติ และ ศิลปะ แห่งการ อยู่กับปัจจุบัน

พิพิธภัณฑ์ ศิลปะสมัยใหม่ แห่งชาติ โตเกียว เตรียม จัดแสดงผลงาน ชิ้นเอก ต้อนรับ ฤดูใบไม้ผลิ

พิพิธภัณฑ์การเกษตร เฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จ พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

กลับมาอีกครั้ง กับ ความสนุก ที่ทุกคนตั้งตารอ เที่ยว พิพิธภัณฑ์กลางคืน Night at The Museum 8

 

keyboard_arrow_up