การเป็นมนุษย์ที่แท้จริงเป็นอย่างไร ธรรมะหน้าเชิงตะกอนของท่านพุทธทาสภิกขุ

การเป็นมนุษย์ที่แท้จริง
การเป็นมนุษย์ที่แท้จริง

การเป็นมนุษย์ที่แท้จริง เป็นอย่างไร ธรรมะหน้าเชิงตะกอนของท่านพุทธทาสภิกขุ

หลายคนอาจเคยตั้งคำถามขึ้นมาในห้วงคำนึงว่า ” การเป็นมนุษย์ที่แท้จริง เป็นอย่างไร” คำถามนี้คงไม่ต่างจากคำถามยอดฮิตในกลุ่มชาวพุทธที่ว่า ” เกิดมาทำไม”, “ทำอย่างไรให้พ้นกรรม” ท่านพุทธทาสภิกขุปราชญ์แห่งสวนโมกข์ไชยา ได้กล่าวไว้ในอนุโมทนาของ “ตายก่อนตาย” หนังสือที่มาจากธรรมบรรยายว่าด้วยเรื่องความตายของท่าน ขอยกมาส่วนหนึ่งว่า “มนุษย์เรา จะเป็นมนุษย์อยู่ได้ ก็เพราะกำลังประกอบอยู่ด้วยธรรมะ มิฉะนั้นจะต้องสูญเสียความเป็นมนุษย์ หรือถึงกับต้องตายในที่สุด โดยไม่ลังเลสงสัยเลย”

การเป็นมนุษย์คือต้องมีธรรมะ คำว่า “ธรรมะ” ในปราชญ์อินเดียแปลว่า “หน้าที่” ไม่แปลกที่ท่านพุทธทาสภิกขุจะพูดถึง หลักการเป็นมนุษย์ที่เต็ม (การเป็นมนุษย์ที่แท้จริง) มีสถานะหรือหน้าที่ด้วยกัน 5 ประการคือ

 

  1. เป็นบุตรที่ดีของบิดามารดา

  2. เป็นศิษย์ที่ดีของครูบาอาจารย์

  3. เป็นเพื่อนที่ดีของเพื่อน

  4. เป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติ

  5. เป็นศาสนิกชนที่ดีของศาสนา

 

ทำไมท่านพุทธทาสภิกขุจึงมีความเห็นว่าการเป็นมนุษย์ต้องมีธรรมะ 5 อย่างนี้ ลองมาพิจารณาตามคำสอนของท่านกัน

 

เป็นบุตรที่ดี

” ทุกคนควรจะสำรวจดูตัวเองว่า เดี๋ยวนี้เป็นบุตรที่ดีของบิดามารดาหรือเปล่า แม้จะอายุมากแต่หัวหงอกแล้ว มันยังมีความเป็นบุตรของบิดามารดาคนใดคนหนึ่งอยู่นั่นเอง แม้ว่าจะล่วงลับไปแล้ว ได้ทำตนให้เป็นบุตรที่ดีของบิดามารดาหรือเปล่า ได้ทำให้บิดามารดาชื่นอกชื่นใจตลอดเวลาที่มีอยู่หรือเปล่า ถ้ายัง มันก็ได้คะแนนศูนย์ในข้อนี้ “

 

เป็นศิษย์ที่ดี

 

“ทีนี้ เป็นศิษย์ที่ดีของครูบาอาจารย์นั้น ก็หมายความว่าครูบาอาจารย์นำไปได้ตามต้องการหรือเปล่า ไปสู่ความดี ความงาม ความถูกต้อง ยิ่ง ๆ ขึ้นไปนั้น ครูบาอาจารย์นำไปได้หรือเปล่า ถ้าปรากฏว่านำไปไม่ได้ ก็ไม่เป็นศิษย์ที่ดีของครูบาอาจารย์”

 

เป็นเพื่อนที่ดี

” ทีนี้ เป็นเพื่อนที่ดีของเพื่อนนั้น ได้ช่วยเหลือกันอย่างเพื่อนเกิด แก่ เจ็บ ตายหรือเปล่า ถ้าไม่ได้ช่วยเหลือเพื่อนกันอย่างขนาดนั้น ก็ยังไม่เรียกว่าเพื่อนที่ดีของเพื่อน”

 

เป็นพลเมืองที่ดี

“เป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติหรือเปล่า ข้อนี้ก็พูดกันมากแล้ว อยากจะขอย้ำสักหน่อยว่า ถ้าชาติตาย เราตายด้วย แต่ถ้าเราตาย ชาติไม่จำเป็นต้องตาย เราให้ชาติอยู่อย่างมั่งคง สำหรับเป็นที่ตั้งแห่งเพื่อนมนุษย์ทุกคน”

เป็นศาสนิกที่ดี

“ทีนี้ เป็นศาสนิกที่ดีของศาสนาหรือเปล่า คิดดูเถิดว่าได้ใช้เวลากี่เปอร์เซ็นต์ของเวลาที่มีอยู่ สนใจเรื่องของพระศาสนา ใช้เวลากี่เปอร์เซ็นต์ในเรื่องของการทำมาหากิน เรื่องสรวลเฮฮา เรื่องความสนุกสนาน

” ถ้าพูดกันจริง ๆ แล้ว ดูจะไม่ถึง 0.5 เปอร์เซ็นต์ หรือบางที 0.05 เปอร์เซ็นต์เข้าไปอีก ทีสนใจในเรื่องราวของพระศาสนา นอกนั้นเกิน 99 เปอร์เซ็นต์ สนใจเรื่องส่วนตัว ทำงานให้กิเลส ไม่ได้ทำงานให้แก่พระศาสนา ซึ่งเป็นที่พึ่งของสัตว์ทั้งปวง ถ้าอย่างนี้ก็ไม่ชื่อว่าเป็นศาสนิกที่ดีของศาสนา “

คำสอนของท่านพุทธทาสภิกขุที่กล่าวถึงหน้าที่ 5 ประการของความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ หรือความเป็นมนุษย์ที่แท้จริง เป็นเชิงการตั้งคำถามถึงหน้าที่ที่มนุษย์พึงกระทำ ลองสำรวจดูว่าเราทำหน้าที่เหล่านี้สมกับความเป็นมนุษย์แล้วหรือยัง

 

ที่มา : ตายก่อนตาย โดยพุทธทาส อินทปัญโญ

ภาพ : https://pixabay.com


บทความน่าสนใจ

ก่อนมรณาจะมาถึง หนังสือแห่งสัจธรรมสุดท้ายของชีวิต

ชีวิตที่มีคุณค่า ก่อนมรณาจะมาถึง : คำสอนสุดประเสริฐ โดยพระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี

ทำไมจึงทำเช่นนี้เวลาตาย ธรรมะจากงานศพ โดย กิ๊ก – มยุริญ ผ่องผุดพันธ์  

“ ตาสว่างก่อนตาย ” กับคุณดังตฤณ

ผิดหวังจากความรัก จนคิดอยากฆ่าตัวตาย แล้วจะช่วยให้พ้นทุกข์หรือเปล่า

จัดงานศพ ให้ “ตัวเอง” ก็ได้  ง่ายๆ แค่ 5 ขั้นตอน

keyboard_arrow_up