พระธัมมาทินนาเถรี

พระธัมมทินนาเถรี ภิกษุณีที่พระพุทธเจ้าทรงชมเชยว่าเป็นนักปราชญ์

พระธัมมาทินนาเถรี
พระธัมมาทินนาเถรี

พระธัมมทินนาเถรี ภิกษุณีที่พระพุทธเจ้าทรงชมเชยว่าเป็นนักปราชญ์ 

พระธัมมทินนาเถรี เดิมเป็นภรรยาของเศรษฐีในกรุงราชคฤห์มีชื่อว่า “วิสาขเศรษฐี” ในสมัยพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งมีพระนามว่า “พระปทุมุตตรพุทธเจ้า” นางเกิดในตระกูลที่ประกอบอาชีพรับจ้างในกรุงหังสาวดี ถวายขนมแก่พระอัครสาวกที่ออกจากนิโรธสมาบัติ คือ  พระสุชาตเถระ

นายจ้างพอใจในการทำทานของนาง จึงจัดพิธีแต่งงานระหว่างนางกับบุตรชายขึ้น วันหนึ่งนางกับแม่สามีไปกราบพระปทุมุตตรพุทธเจ้า นางเห็นพระพุทธเจ้าทรงตั้งพระภิกษุณีรูปหนึ่งเป็นเอตทัคคะด้านธรรมกถึก นางปรารถนาจะเป็นพระภิกษุณีผู้เป็นเอตทัคคะด้านนี้ พระพุทธเจ้าทรงพยากรณ์ว่านางจะได้เป็นในสมัยของพระสมณโคดมพุทธเจ้า หลังจากนั้นนางก็เวียนว่ายตายเกิดในสุคติคือโลกมนุษย์และสวรรค์

ต่อมาในสมัยของพระปุสสพุทธเจ้า พระพุทธเจ้าตรัสแก่เธอว่า เธอจงให้หนึ่งส่วน แต่นางกลับทำบุญเป็นสองเท่า ต่อมาสมัยพระกัสสปพุทธเจ้า เกิดเป็นพระราชธิดา พระองค์ที่ 6 แห่งพระเจ้ากิงกิราช มีพระนามว่า “สุธรรมา” ได้สดับธรรมจากพระพุทธเจ้าแล้วเกิดเลื่อมใสอยากบวชเป็นภิกษุณี แต่พระบิดาไม่อนุญาต นางจึงประพฤติพรหมจรรย์ตลอดชีวิต พอสิ้นอายุขัยก็เวียนว่ายตายเกิดเป็นมนุษย์และเทวดา

พอถึงสมัยพระสมณโคดมพุทธเจ้า นางเกิดในครอบครัวที่มีตระกูล พอเจริญวัยเป็นสาวก็แต่งงานกับวิสาขเศรษฐี

สามีของนางธัมมทินนาเลื่อมใสในพระพุทธเจ้า ได้ฟังเทศนาธรรมก็บรรลุเป็นพระอนาคามี พอกลับถึงบ้าน นางธัมมทินนาออกมาต้อนรับอยู่ที่หัวบันได แล้วทุกครั้งวิสาขเศรษฐีจะจับมือภรรยาเพื่อขึ้นบันได แต่ครั้งนี้เศรษฐีกลับไม่สนใจนาง ทำตัวเฉยเมยต่อนางจนผิดปกติ

นางจึงตอบสามีว่า “ทำไมท่านจึงเปลี่ยนไปเช่นนี้ ข้าทำอะไรให้ท่านไม่พอใจหรือ” เศรษฐีตอบทันทีว่า “เธอไม่ได้ทำอะไรผิด และข้าขอประการว่านับตั้งแต่วันนี้ไป จะไม่ถูกต้องกายผู้หญิงและไม่สนใจในอาหารเลิศรสอีกต่อไป เพราะตอนนี้ข้าเข้าใจในทุกสรรพสิ่งแล้ว ถ้าเธอพอใจจะอยู่ที่นี้ต่อก็ได้ หรือจะกลับไปอยู่ที่บ้านของเธอก็ได้”

นางธัมมทินนาตอบกลับว่า “ข้าแต่ท่านเศรษฐีขอให้ข้าบวชเถิด” จากนั้นวิสาขเศรษฐีก็ให้ข้าทาสบริวารจัดวอทองคำให้นางธัมมทินนาเดินทางยังสำนักภิกษุณี

นางบวชเป็นภิกษุณีแล้ว ศึกษาและปฏิบัติกรรมฐานได้สองสามวัน ก็ปรารถนาสถานที่อันวิเวกจึงเข้าไปพบพระอุปัชฌาย์แล้วบอกท่านว่า “ข้าแต่พระอาจารย์ทั้งหลาย ใจของดิฉันปรารถนาความสงบ ขอดิฉันไปพักยังอาวาสใกล้บ้านของดิฉัน”

เมื่อนางย้ายไปยังอาวาสใกล้บ้าน ไม่นานก็บรรลุอรหัตตผล เป็นพระอรหันต์ วิสาขเศรษฐีทราบว่านางบรรลุอรหัตตผลจึงเข้ามาถามปัญหาธรรม พระธัมมทินนาเถรีตอบปัญหาได้อย่างคมคาย พระพุทธเจ้าทรงทราบจึงทรงประกาศให้นางเป็นเอตทัคคะ ธรรมกถึก ผู้เป็นปราชญ์อธิบายตอบธรรมได้ฉาดฉาน

ที่มา : อรรถกถาธัมมทินนาเถรีคาถา

ภาพ : จิตรกรรมเรื่องธัมมทินนาเถรี วัดพระเชตุพนวิมลมังคลา


บทความน่าสนใจ

ภิกษุณีนิรามิสา ภิกษุณีชาวไทย รูปแรกที่บวชกับ หลวงปู่ติช นัท ฮันห์

ภิกษุณีเจิงคอม สตรีผู้มีหัวใจพระโพธิสัตว์

5 ภิกษุณี ผู้ประเสริฐ แห่งพุทธกาล

พระภัททากัจจานาเถรี ภิกษุณีผู้เลิศทางมหาอภิญญา (พระนางยโสธราพิมพา)

พระนางเถริกาผู้บรรลุธรรมจากการทำครัว

นางสุชาดา : อุบาสิกาคนแรกในพระพุทธศาสนา

นาง วิสาขา หญิงงามแห่งพุทธสมัย

ธรรมะเยียวยาใจเมื่อต้องพรากจากสิ่งอันเป็นที่รัก

พุทธธรรมบรรเทาผู้ป่วย โรคซึมเศร้า

keyboard_arrow_up