งามแท้ เพราะ “ไม่แน่นอน” ปรัชญาธรรมจากแดนอาทิตย์อุทัย โดย ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร

ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร
ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร

งามแท้ เพราะ “ไม่แน่นอน” ปรัชญาธรรมจากแดนอาทิตย์อุทัย โดย ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร

ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร ย่อมไม่พลาดที่จะนำทรรศนะในการมองโลกของผู้คนในพื้นที่ตรงนั้นมาฝาก คราวนี้ไปเที่ยวญี่ปุ่น จะนำทรรศนะอะไรดี ๆ มาฝากเราบ้างหนอ…

0

ผมเพิ่งกลับมาจากประเทศญี่ปุ่นครับ และแม้จะไม่สามารถนํา “ของฝาก” กลับมาให้แฟน ๆ คอลัมน์ได้
เนื่องจากเราไม่มีโอกาสจะได้พบหน้ากัน แต่ผมมี “ความคิดฝาก” ใส่สมองกลับมา ซึ่งรับรองว่ามีค่ายิ่งกว่า “ของฝาก” ราคาแพงหลายเท่าตัว
0
“ความคิดฝาก” ที่ว่านั้นมีชื่อว่า “วะบิ-ซะบิ” (Wabi-sabi) ซึ่งเป็นชื่อของปรัชญาเซนที่ผมชื่นชอบที่สุด เรื่องมีอยู่ว่า วันหนึ่งระหว่างที่ผมกําลังถ่ายรูปอยู่อย่างเพลิดเพลินที่เมืองเกียวโต ผมก็พลาดทําโทรศัพท์หลุดจากมือตกลงสู่พื้นที่ปูด้วยอิฐก้อนโต ๆ เบื้องล่าง เสียงกระทบของหน้าจอกับพื้นหินที่แข็งโป๊กนั้น ทําให้ผมรู้สึกปวดร้าวราวกับว่าใจผมเองเป็นสิ่งที่ตกลงสู่พื้น
0
ผมรีบคว้าโทรศัพท์ขึ้นมาโดยเร็ว และพบว่าหน้าจอบางส่วนแตกละเอียด ผมอยากจะนั่งสาปแช่งโชคชะตาและก่นด่าตัวเองอยู่ตรงนั้นสักครึ่งวัน ความเครียดและความเซ็งประดังประเดเข้ามาอย่างต่อเนื่อง “ทําไมเราซุ่มซ่ามแบบนี้” “โทรศัพท์เพิ่งจะซื้อมาได้ไม่ถึงครึ่งปี” “ถ้าเราระวังกว่านี้นะ” ฯลฯ
ไม่มีพลังวิเศษอะไรที่สามารถหยุดความคิดลบของผมได้ จนกระทั่งผมนึกย้อนไปถึงปรัชญาเซน “วะบิ-ซะบิ” ซึ่งเพิ่งจะได้เรียนรู้มาเมื่อไม่กี่วันก่อนหน้านั้น
0
ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร
0
เวลาคุณคิดถึง “ความสวยงาม” คุณนึกถึงอะไรครับ โทรศัพท์รุ่นใหม่ ความสวยใสของวัยสาว ความขาวบริสุทธิ์ของผ้าที่เพิ่งซัก ความรักที่สุขสมหวังชั่วนิรันดร์ ฯลฯ สิ่งเหล่านี้มักเป็นความ “สวยงาม”
สําหรับคนทั่วไป เนื่องจากคนเราเกิดมาโดยได้รับการสอนว่าความสวยงามคือความสมบูรณ์แบบ ความไร้ที่ติ และความเป็น “อมตะ” ของบางสิ่งบางอย่าง
0
เหตุนี้จึงไม่แปลกที่เรามักทําทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อไล่ล่าหา “ความใหม่” ในสิ่งของ กลบเกลื่อน “ความเสื่อม” บนร่างกาย ปกปิด “ความโทรม” บนใบหน้า และสรรหาความ “สมบูรณ์แบบ” ในความรักหรือในชีวิต โดยหารู้ไม่ว่าบนโลกนี้ยังมีความงามอีกรูปแบบหนึ่ง ซึ่งลึกซึ้งและยิ่งใหญ่กว่าความงามอัน
เป็นมายาที่มองเห็นได้ด้วยตา แต่เป็นความงามที่ต้องใช้ “ใจ” มอง
0
ปรัชญา “วะบิ-ซะบิ” มีใจความสําคัญว่าในทุกความ “เสื่อม” และความ “ไม่สมบูรณ์” แท้จริงแล้วมีที่สุดแห่งความ “สวย” อยู่ในนั้น เพราะมันสอนให้เราไม่ลืมสัจธรรมของชีวิต เป็นต้นว่า รอยแตกร้าวบนโทรศัพท์สอนให้เราจําไว้ว่า “สติเป็นสิ่งสําคัญที่สุด เมื่อใดที่เราไม่มีสติ สิ่งต่าง ๆ  ในชีวิตของเรา
จะเริ่มแตกร้าวและพังทลาย” นี่คือปรัชญาอันงดงามซึ่งหน้าจอของโทรศัพท์ที่ใหม่เอี่ยมแกะกล่องไม่มีวันสอนเราได้เลย ดังนั้นรอยร้าวบนโทรศัพท์จึงกลายมาเป็นความ “สวยงาม” อันแสนลึกซึ้งได้ เพราะมันสอนให้เรากลับมามีสติอยู่กับปัจจุบันทุกครั้งที่มองเห็น
0
ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร
0
ฉันใดก็ฉันนั้น รอยตีนกาบนใบหน้าก็กําลังสอนเราว่า “สักวันหนึ่งเราต้องจากโลกนี้ไป แล้ววันนี้เราได้ลงมือทําความดี และตั้งใจอยู่อย่างมีคุณค่าแล้วหรือยัง” ดังนั้นหากลองพิจารณา “ความเสื่อมบนใบหน้า” ของเราให้ดี ก่อนที่จะกลบมันด้วยเครื่องสําอางราคาแพง เราจะพบว่าความเสื่อมเหล่านั้น มีสุดยอดแห่งสัจธรรมที่สวยงามแอบแฝงอยู่เสมอ ซึ่งสามารถทําให้เรามีจิตใจที่งดงาม มีปัญญา และมีเมตตาทั้งต่อตนเอง และผู้อื่นเพิ่มขึ้นได้ คุณลักษณะเหล่านี้ต่างหากที่จะทําให้เราเป็นคนที่ “สวยอมตะ” จากภายในอย่างแท้จริง
0
ความรักที่มีการทะเลาะกันบ้างเตือนให้เรารู้ว่าโลกนี้ ไม่มีจิตดวงใดที่ถูกสร้างมาเหมือนกัน รอยเปื้อนบนผ้าขาว ย้ําเตือนเราว่าความสะอาดย่อมไม่คงอยู่ตลอดไป ไม่ต่างจากใจเราที่ต้องได้รับการขัดเกลาอย่างสม่ําเสมอทุกวัน และความแตกร้าวของจานชามก็ทําให้เรารักมันยิ่งกว่าเก่า เพราะมันย้ําเตือนเราว่า “ไม่มีอะไรในโลกนี้ที่แน่นอน หากเจ้ารักสิ่งใด จงดูแลและทะนุถนอมมันให้ดีที่สุด” นี่คือ “ความสวยในระดับสัจธรรม” ของปรัชญาเซนที่ชื่อ “วะบิ-ซะบิ”
0
ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร
0
หากเราเข้าใจความหมายของสิ่งเหล่านี้ ก็แปลว่าเราเริ่มเข้าใจแก่นแท้ของปรัชญาเซนมากขึ้นแล้ว
แต่ที่สําคัญกว่านั้น คือ มันแปลว่าเรากําลังเริ่มเข้าใจ “ชีวิต” อย่างแท้จริง
0
ที่มา : นิตยสาร Secret  ฉบับที่ 182
ผู้เขียน/แต่ง : ขุนเขา สินธุเสน เขจรบุตร

บทความน่าสนใจ
keyboard_arrow_up