โจ๊กใบบัวลูกเดือย อาหารคลายร้อนตามศาสตร์แพทย์แผนจีน

โจ๊กใบบัวลูกเดือย อาหารคลายร้อนตามศาสตร์แพทย์แผนจีน ช่วงเดือนมีนาคม เมษายน เป็นช่วงเวลาของฤดูร้อน อุณหภูมิภายนอกค่อยๆร้อนขึ้นจนถึงร้อนสุดๆตามด้วยการที่มีฝนตกในช่วงปลายฤดูร้อนหากเราสังเกตมองดูต้นไม้ที่อยู่รอบตัวจะเห็นว่าเป็นช่วงเวลาของการเติบโตแผ่กิ่งก้านสาขาผลิดอกออกผลเช่นเดียวกับร่างกายของคนเราซึ่งในฤดูนี้เป็นช่วงที่พลังหยาง(ความร้อน)ภายในมีการเพิ่มสูงขึ้นตามสภาพอากาศภายนอก การดูแลสุขภาพและการรับประทานอาหารจึงต้องสอดรับกับพลังธรรมชาติของฤดูร้อนจึงจะทำให้สุขภาพแข็งแรงต้อนรับกับฤดูกาลใหม่ที่จะมาถึง

หัวใจสำคัญคือความร้อนจากภายนอกที่มากขึ้นจะทำให้

  • เกิดไฟหัวใจ(จิตอารมณ์หงุดหงิดง่าย)
  • มีการเสียเหงื่อทำให้ขาดน้ำร่างกายอ่อนล้า เพลียง่าย
  • อาหารมีโอกาสปนเปื้อนสูง(เชื้อโรคแบ่งตัวได้เร็ว)อาหารเน่าบูดได้ง่าย
  • ในภาวะที่มีความร้อนมาก เมื่อเกิดมีฝนตกจะเกิดความชื้นอากาศอบอ้าว(ความร้อนเจอน้ำจะเกิดความชื้น)ทำให้รู้สึกตัวหนักเหมือนการถูกบีบรัดระบบย่อยอาหารจะทำงานหนักจะทำให้เกิดการเบื่ออาหาร

หลักการเลือกอาหารเพื่อสุขภาพในฤดูร้อน

1. อาหารต้องมีลักษณะธรรมชาติค่อนข้างใส ย่อยง่าย ไม่เหนียวเหนอะ ไม่เผ็ดไม่หวานจัด ข้าวต้มหรือโจ๊ก จัดเป็นอาหารย่อยง่าย รสหวานเป็นธรรมชาติ

2. ต้องดื่มน้ำให้มากเพียงพอ หลีกเลี่ยง น้ำเย็น น้ำแข็ง น้ำชาเย็น กาแฟเย็น หรืออาหารฤทธิ์เย็นในปริมาณมากเกินไปจะทำให้การย่อยดูดซึมลดน้อยลงกระทบอวัยวะม้าม

3. หลีกเลี่ยงอาหารที่เป็นพวกเนื้อสัตว์ที่ย่อยยากและอาหารที่ปรุงไม่สุก อาหารที่มีไขมันการปรุงอาหารต้องหลีกเลี่ยงการใช้น้ำมัน การทอด ควรเลือกใช้วิธีนึ่งหรือต้มแทนรับประทานผักและผลไม้ให้มากขึ้น ผักผลไม้ดิบต้องล้างให้สะอาดก่อนรับประทานเนื่องจากปนเปื้อนง่าย

4. อาหารที่ใช้ปรุงควรเป็นประเภทขับความร้อนและความชื้น โดยให้อาหารมีรสเปรี้ยวและรสจืดออกขมเล็กน้อย อาจเสริมด้วยรสหวานเล็กน้อยเพื่อเพิ่มพลังจากการเสียเหงื่อเช่น ชาใบหม่อน ดอกเก็กฮวย ใบบัว ถั่วเขียว ลูกบัว รากบัว ลูกเดือย ดอกสายน้ำผึ้ง แตงโม บวบ แตงกวา มะเขือเทศ เนื้อปลา เนื้อกุ้ง เนื้อแดงเป็นต้น

ข้อควรระวัง

คนที่ร่างกายหนาวง่ายหรือระบบย่อยไม่ดี ไม่ควรรับประทานของที่มีรสขม ฤทธิ์เย็นมากเกินไป ควรรับประทาน อาหารที่มีฤทธิ์ร้อนเสริมด้วย เช่น ขิง เนื้อสัตว์ (ทำให้ละเอียดย่อยง่ายยิ่งดี) เหตุผลเนื่องจากในฤดูร้อนพลังความร้อนของร่างกายแผ่กระจายออกภายนอก  ทำให้ส่วนกลางร่างกายโดยเฉพาะกระเพาะอาหารมีความเย็น ยิ่งกินเย็นมากจะทำให้ระบบย่อยยิ่งอ่อนแอ โบราณจึงกล่าวว่า “ฤดูหนาวกินหัวผักกาด ฤดูร้อนกินขิงไม่ต้องไปหาหมอเจียดยา” (冬吃萝卜夏吃姜,不用医生开药方)

โจ๊กใบบัวลูกเดือย
สูตร โจ๊กใบบัวลูกเดือย อาหารคลายร้อน

สูตร โจ๊กใบบัวลูกเดือย

ส่วนผสม (สำหรับ 8 ที่) เตรียม 30 นาที ปรุง 30 นาที

  • ใบบัวสด  (荷叶)1   ใบ
  • ข้าวสาร  (粳米)200 กรัม
  • ลูกเดือย (薏苡仁)100  กรัม
  • สมุนไพรฝูหลิงแห้ง(茯苓)50 กรัม
  • น้ำตาลกรวด(冰糖)60  กรัม
  • น้ำเปล่า   3   ลิตร

วิธีทำ

ต้มใบบัวหลวง ในน้ำเดือดพร้อมด้วยสมุนไพรฝูหลิง(茯苓) โดยปิดฝาหม้อ นาน 10 นาที แล้วลดไฟเคี่ยวด้วยไฟอ่อนๆสัก10นาที จึงปิดไฟกรองเอาแต่น้ำ นำไปต้มรวมกับข้าวสาร ลูกเดือยที่ล้างเรียบร้อยแล้ว จนละเอียดเป็นข้าวต้ม เติมน้ำตาลกรวดปรุงรสตามต้องการ

Tip : โจ๊กสูตรนี้ มีสรรพคุณ  ขับร้อน ขับชื้น ป้องกันกระเพาะอาหาร เสริมพลัง  สามารถรับประทานได้บ่อยๆ  โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อนหรือร้อนอบอ้าวเพื่อการขับความชื้นและระบายความร้อน

สรรพคุณวัตถุดิบน่ารู้

ใบบัวสดหรือแห้ง   สามารถขับความร้อนจากอากาศที่ร้อนอบอ้าวทำให้ลดอาการหงุดหงิด กล่อมประสาทแก้ท้องเสีย

สมุนไพรฝูหลิง     ช่วยขับความชื้นบำรุงม้ามสงบอารมณ์

ลูกเดือย             ขับร้อนขับพิษบำรุงม้าม

ข้าวสาร              บำรุงม้ามเพิ่มพลัง

น้ำตาลกรวด        เสริมพลังขับระบายร้อนของปอด

หมายเหตุ : อาหารเครื่องดื่มควรอยู่ในลักษณะอุ่นร้อนดีกว่าเย็น เพื่อป้องกันระบบย่อยอาหาร ซึ่งเปรียบเสมือนเป็นแหล่งสร้างเลือดและพลังของร่างกาย

พลังงานต่อหนึ่งหน่วยบริโภค 167.50 กิโลแคลอรี
โปรตีน 3.56 กรัม ไขมัน 0.55 กรัม
คาร์โบไฮเดรต 37.36 กรัม ไฟเบอร์0.66 กรัม

เรื่องและสูตร : แพทย์จีน นพ.ภาสกิจ วัณนาวิบูล เรียบเรียงและภาพประกอบ : สิทธิโชค ศรีโช
ภาพ : พีระพัฒน์ พุ่มลำเจียก สไตล์ : จารุนันท์ ศรีทองนาก

สูตรอาหารเพื่อสุขภาพแนะนำ

keyboard_arrow_up