มังคุด

“มังคุด” ราชินีผลไม้เพื่อสุขภาพ

Alternative Textaccount_circle
event
มังคุด
มังคุด

ภายใต้เปลือกหนาสีม่วงอมน้ำตาลของผลไม้นาม “มังคุด” มีเรื่องเล่าว่าครั้งหนึ่งสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งราชวงศ์อังกฤษ เคยรับสั่งว่า จะพระราชทานตำแหน่งอัศวินหรือเงิน 100 ปอนด์ แก่คนที่สามารถนำผลมังคุดสดมาถวายพระนางได้

จริงเท็จอย่างไรไม่มีผู้ใดทราบ แต่ที่แน่ ๆ มังคุด คือผลไม้ที่คนไทยอวยยศความอร่อยให้เป็น “ราชินีแห่งผลไม้ทั้งปวง”

ไม่นานมานี้มีข่าวจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ว่าปีนี้ผลผลิตมังคุดจากภาคตะวันออกมีมากกว่าปีที่ผ่านมา อาจส่งผลให้ราคามังคุดตกต่ำได้ ซึ่งผลผลิตจะออกมามากที่สุดในช่วงเดือนพฤษภาคมนี้

ฟังแล้วก็ปลุกพลังไทยช่วยไทยในใจขึ้นมา อยากชวนคุณไปอุดหนุนมังคุด ช่วยเหลือเกษตรกรกันสักหน่อย และเพื่อให้การกินมังคุดลึกซึ้งยิ่งขึ้น จึงขอนำแง่มุมต่าง ๆ ของมังคุดมาฝากกัน

เปลือกมังคุดเป็นยา

เปลือกมังคุดมีรสฝาดจากสารแทนนิน รสฝาดนี้เป็นสิ่งบ่งชี้ สรรพคุณยาตามศาสตร์แพทย์แผนไทยคือ ฤทธิ์สมานบาดแผลและรักษาอาการท้องผูก เปลือกมังคุดจึงเป็นหนึ่งในสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานที่นำไปใช้รักษาอาการท้องร่วง ท้องเสี่ยเรื้อรัง หรือโรคบิด

โดยนำเปลือกมังคุดแห้งครึ่งผล มาย่างไฟให้เกรียมแล้วฝนกับน้ำปูนใสประมาณครึ่งแก้ว หรือบดเป็นผงแล้วละลายน้ำชาวข้าวหรือน้ำต้มสุก ดื่มทุก 2 ชั่วโมง

นอกจากนี้แพทย์พื้นบ้านยังใช้เปลือกมังคุดแห้งฝนกับน้ำปูนใสเพื่อใช้ทารักษาแผลเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานอีกด้วย
แต่ก็มีข้อควรระวังคือ ไม่ควรทายาจากผิวมังคุดบริเวณใกล้ดวงตา หรือทาบนเนื้อเยื่ออ่อน ๆ เพราะอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองได้ และควรล้างทำความสะอาดให้ดีก่อนนำไปตากทำยา เพื่อขจัดสารเคมีตกค้าง

แพทย์แผนจีนยังมีตำรับยาที่ใช้รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก โดยนำเปลือกมังคุดแห้งบดผงมาผสมกับน้ำมันถั่วลิสงแล้วทาบริเวณที่เป็นแผลอีกด้วย

ปัจจุบันมีการนำเปลือกมังคุดมาใช้ในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางรักษาสิว ผลิตภัณฑ์ลดกลิ่นปาก ยาสมานแผลในช่องปาก และรักษาโรคปริทันต์ เพราะมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านเชื้อแบคทีเรียบางชนิดซึ่งเป็นสาเหตุของปัญหาดังกล่าว

วิจัยเนื้อในมังคุดบำรุงร่างกาย

มีผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ระบุว่า เนื้อในของมังคุดมีสารกลุ่มคาเทชินและฟลาโวนอยด์ ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ แม้ปริมาณจะไม่มากเท่าในส่วนของเปลือก แต่ส่วนเนื้อย่อมมีรสชาติดีกว่า

ขณะที่มีข้อมูลจากหนังสือ สารานุกรมสมุนไพรไทย – จีน ที่ใช้บ่อยในประเทศไทย กล่าวถึงสรรพคุณของเนื้อมังคุด (ในตำราเขียนว่า เนื้อหุ้มเมล็ด) ว่ามีรสหวาน เปรี้ยว เป็นยาเย็น ใช้บำรุงกำลัง บำรุงร่างกาย และที่น่าสนใจคือ ใช้แก้ร้อนในจากการกินทุเรียนมากเกินไปอีกด้วย

อย่างไรก็ดี การบริโภคมังคุดต้องระมัดระวังในกลุ่มของผู้ที่กำลังควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

มังคุดไมได้มีไว้แค่กินสด ๆ แต่ปรุงอาหารได้อร่อย

“เคยกินน้ำปลาพริกใส่มังคุดไหม” ผู้ใหญ่ท่านหนึ่งที่ฉันรู้จักเอ่ยถามขณะที่กำลังสนทนากันถึงประเต็นเรื่องอาหารของภาคกลาง ซึ่งสะดุดใจฉันมาก จึงซักถามขอความรู้ท่านเพิ่มจนได้ความว่า น้ำปลาพริกมังคุดคือเครื่องจิ้มที่คนฝั่งธนบุรีสมัยก่อนนิยมกินกัน

โดยนำมังคุดสุกมาแกะเอาแต่เนื้อแล้วใส่ลงในถ้วยน้ำปลาพริก นัยว่าอาศัยรสเปรี้ยวอมหวานของผลมังคุดให้ช่วยเติมแต่งรสชาติน้ำปลาพริกให้พิเศษมากขึ้น แล้วจัดขึ้นสำรับพร้อมไข่เต่าทะเลต้ม ซึ่งต้องเป็นคนที่รู้วิธีเท่านั้นจึงจะต้มไข่เต่าทะเลให้สุกได้

กล่าวกันว่าสองสิ่งนี้เป็นของคู่ตุนาหงันที่กินเข้ากันได้เอร็ดอร่อย ทว่าปัจจุบันที่มีกฎหมายกำหนดให้เต่าทะเลเป็นสัตว์อนุรักษ์ จึงไม่สามารถนำไข่เต่ามาบริโภคได้ ถ้าอยากลองลิ้มคงต้องปรับเป็นไข่เป็ดต้มยางมะตูมมากินด้วยกันแทน

นอกจากนี้อีกเมนูจากมังคุดที่ฉันชื่นชอบคือ ยำมังคุด ที่ร้านจันทรโภชนา จังหวัดจันทบุรี เขานำเนื้อมังคุดแกะเปลือก
อย่างเบามือ ให้เนื้อในไม่ชอกช้ำและยังติดกันเป็นก้อนกลม มายำกับน้ำยำใส่พริกขี้หนูสดซอย พร้อมกุ้งสดลวก จัดใส่จาน โรยกุ้งแห้งป่น เคียงไข่ต้ม กินแล้วชื่นใจ อร่อยเหาะไปเลย

เลยจากภาคตะวันออก ลงใต้ไปนครศรีธรรมราช ฉันเคยกิน”มังคุดคัด” ที่นำมังคุดห่ามมาปอกเปลือกล้างน้ำปูนใสให้กรอบขึ้น แล้วเสียบไม้แช่เย็นเป็นของกินเล่น บอกเลยว่าอร่อยจับใจ ได้สัมผัสทั้งเนื้อกรอบๆ ของมังคุด รสเปรี้ยว อมหวาน และกลิ่นหอมเฉพาะตัว

เห็นไหมว่านอกจากรับประทานอย่างผลไม้สดแล้ว มังคุดยังนำมาปรุงเป็นอาหารเมนูอร่อยขึ้นสำรับได้อีกด้วย ทราบอย่างนี้แล้วก็อย่าลืมออกไปอุดหนุนมังคุดที่กำลังประสบปัญหาล้นตลาดบ้านเรากัน เพราะ”ไทยทำ ไทยใช้ ไทยเจริญ”
และถ้าคนไทยไม่ช่วยคนไทย แล้วใครจะช่วยเรา จริงไหม

เอกสารอ้างอิง
หนังสือ สารานุกรมสมุนไพรไทย – จีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย
บทความเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน เรื่อง”มังคุด…ราชินีผลไม้”
https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article

เรื่อง สิทธิโชค ศรีโช ภาพ iStock

ชีวจิต 567

/ / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

บทความน่าสนใจอื่น ๆ

ขมิ้นชัน สมุนไพรไทย บำรุงปอด หัวใจ ป้องกันมะเร็ง

ย่านาง วัตถุดิบอร่อยตำรับอีสาน ภูมิปัญญาในหม้อแกงหน่อไม้

ชวนกิน งาขี้ม้อน บำรุงสมอง ช่วยต้านโรค

ติดตามคำแนะนำจาก กูรูสุขภาพ ทำตามง่าย เห็นผลจริง คลิกเลย!
keyboard_arrow_up