สโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมองสโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมอง

สโตรก โรคหลอดเลือดสมอง อันดับ 1 การตายของไทย

สโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมองสโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมอง
สโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมองสโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมอง

สโตรก สาเหตุการตายอันดับ 1 ของไทย

สโตรก หรือ โรคหลอดเลือดสมอง สาเหตุการตายอันดับ 1 ของประเทศไทย ราชวิทยาลัยอายุแพทย์แห่งประเทศไทย เผยคนไทยป่วยตายด้วยโรคหลอดเลือดสมองเป็นอันดับ 1 ของประเทศและเป็นสาเหตุทำให้คนไทยพิการและเสียชีวิต

ปัจจุบันป้องกันได้โดยลดปัจจัยเสี่ยงและรีบไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด คนที่รับการศึกษาน้อย มีสภาวะหูเสื่อม  มีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ได้ในอนาคต

สโตรก (Stroke) คืออะไร

.พญ.นิจศรี  ชาญณรงค์ กรรมการบริหารราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่าโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) หรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาต คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง ทำให้สูญเสียการทำงานอย่างเฉียบพลัน  เป็นสาเหตุความพิการและเสียชีวิตมากเป็นอันดับ 1 ของประเทศ พิการ ปีละ 2.5 แสนรายต่อปีและเสียชีวิตจำนวน 5 หมื่นรายต่อปี

โดยให้สังเกตอาการที่เรียกว่า FAST ประกอบด้วย

1. F: Face หน้าเบี้ยว

2. A: arm แขน ขา อ่อนแรง

3. S: Speech พูดไม่ชัด

4.T: Time เกิดขึ้นทันใด และ 30 เปอร์เซ็นต์ ผู้ป่วยจะพิการระยะยาว แต่หากผู้ป่วยมารักษาเร็วภายใน 4-5 ชั่วโมง โอกาสพิการจะลดลง

โรคหลอดเลือดสมอง แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่  

1. โรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน พบประมาณ 80 เปอร์เซ็นต์  มักเกิดกับหลอดเลือดในสมองหรือหลอดเลือดใหญ่บริเวณคอ ที่ผนังหนาตัวขึ้น เกิดหลอดเลือดตีบและอุดตัน มักพบในผู้มีความดันโลหิตสูง เบาหวาน สูบบุหรี่ หรือไขมันในเลือดสูง หรือการมีลิ่มเลือดมาอุดตันหลอดเลือดสมอง ในรายโรคหัวใจบางชนิด เช่น ลิ้นหัวใจพิการ โรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือผู้ที่มีความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด  เกิดลิ่มเลือดลอยอยู่ในกระแสเลือดแล้วอุดตันหลอดเลือดสมอง ทำให้เกิดภาวะสมองขาดเลือดเฉียบพลัน และ สาเหตุอื่น  ๆ เช่น หลอดเลือดอักเสบจากโรคภูมิต้านทานผิดปกติ หรือจากยาเสพติด การได้รับความกระทบกระเทือนที่หลอดเลือด การให้ยาละลายลิ่มเลือด ได้ผลดีในรายมาถึงโรงพยาบาล ภายในเวลา 4.5 ชั่วโมง  ปัจจุบันมีการใช้อุปกรณ์พิเศษดึงลากลิ่มเลือดออกจากหลอดเลือดสมอง  ซึ่งต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญและยังมีการรักษาอื่น เช่น การให้ยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน, ยาลดระดับไขมันในเลือด เป็นต้น                      

   2.โรคหลอดเลือดสมองแตกหรือเลือดออกในสมอง พบประมาณร้อยละ 20 ส่วนใหญ่เกิดจากโรคความดันโลหิตสูงที่เป็นมานาน และควบคุมได้ไม่ดี ส่วนน้อยเกิดจากหลอดเลือดสมองผิดปกติ โป่งพองหรือเปราะง่าย หรือผู้ที่มีภาวะเลือดออกง่ายผิดปกติ เมื่อมีภาวะหลอดเลือดสมองแตก ทำให้มีเลือดออกในเนื้อสมองหรือชั้นใต้เยื่อหุ้มสมอง และเกิดภาวะสมองขาดเลือดและสูญเสียการทำงานเฉียบพลัน ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงของโรค มีโอกาสเป็นโรคนี้สูงกว่าคนปกติทั่วไป  อาการข้างเคียงที่พบได้ เช่น ชาครึ่งซีก  ตาข้างใดข้างหนึ่งมองไม่เห็นหรือมองเห็นภาพครึ่งซีกของลานสายตาหรือเห็นภาพซ้อน ปวดศีรษะอย่างรุนแรงและหมดสติ

สโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมอง
Doctor diagnose and analyze on x-ray film of patient.

รักษาและป้องกัน สโตรก

การรักษาระดับความดันโลหิตให้เหมาะสม หรือให้ยาแก้ไขภาวะเลือดออกง่าย  แพทย์อาจพิจารณาทำการผ่าตัดเพื่อลดความเสียหายต่อสมอง และรักษาชีวิตผู้ป่วย  การควบคุมรักษาปัจจัยเสี่ยงของโรคอย่างสม่ำเสมอ คุมความดันโลหิต ให้น้อยกว่า 140/90 มม.ปรอท. การเต้นของหัวใจและระดับไขมันและระดับน้ำตาล การงดสูบบุหรี่และงดดื่มแอลกอฮอล์, รับประทานผักและผลไม้ หลีกเลี่ยงอาหารรสเค็มจัด หวานจัด และอาหารที่มีไขมันสูง, ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 – 40 นาทีต่อวันจำนวน  3 -5 ครั้งต่อสัปดาห์ พบแพทย์ตามนัดและรับประทานยาสม่ำเสมอและ ถ้ามีอาการผิดปกติที่สงสัยว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองไม่ควรรอดูอาการควรรีบไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

อ่านเพิ่มเติม : 8 อาหารฟิตหัวใจ ช่วยต้าน โรคหลอดเลือดสมองและหัวใจ

ด้าน รศ.พญ.ศิวาพร  จันทร์กระจ่าง กรรมการบริหารราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยกล่าวว่า โรคสมองเสื่อมหรือโรคอัลไซเมอร์ เป็นกลุ่มอาการที่เกิดจากความเสื่อมของสมอง จากการประชุม Alzhimer’s Association International Conference 2017 (AAIC 2017) ที่จัดขึ้น ณ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษล่าสุดเมื่อ 2 ปีก่อน

พบว่า คนที่ได้รับการศึกษาน้อยและผู้ที่มีสภาวะหูเสื่อม มีโอกาสเสี่ยงเกิดภาวะสมองเสื่อม และกลุ่ม  คือผู้ป่วยซึมเศร้า ซึ่งปัญหาในสังคมไทย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ การอยุ่คนเดียวเพิ่มโอกาสเกิดภาวะสมองเสื่อม สาเหตุสำคัญของสมองเสื่อมคือเซลล์สมองตายไปก่อนเวลาอันควรพบได้ร้อยละ 60-70 ของอาการสมองเสื่อม รองลงมาคือสมองเสื่อมจากโรคหลอดเลือดสมองในรายเป็น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรืออาจจะผสมกันทั้ง 2 อย่าง สาเหตุอื่น ๆ ที่พบน้อย ได้แก่ สมองเสื่อมจากโรคพาร์กินสัน เป็นต้น

สโตรก, โรคหลอดเลือดสมอง, หลอดเลือดสมอง
Close up of senior lady on wheelchair with chestnuts in her hands

ปัจจุบันรักษาเพียงแบบประคับประคองเท่านั้น  เพียงร้อยละ 5-10  สามารถหาสาเหตุชัดเจนที่แก้ไขได้ เช่น ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์  การขาดวิตามินบี 12 โพรงสมองคั่งน้ำ ภาวะซึมเศร้า ยาบางชนิดที่รบกวนการทำงานของระบบประสาทและดื่มเหล้าจัด

ยังไม่มียารักษาโรคสมองเสื่อมให้หายขาดได้  การลดปัจจัยเสี่ยงของ โดยแบ่งออกตามอายุดังนี้ คือ

  • วัยเด็ก  การศึกษาน้อย คือปัจจัยเสี่ยงจนถึงอายุ 15 ปี
  • วัยกลางคน ความดันโลหิตสูง โรคอ้วน โรคหูตึง
  • วัยผู้สูงอายุ โรคซึมเศร้า โรคเบาหวาน ไม่ออกกำลังกาย สูบบุหรี่ และการไม่เข้าสังคม

ดังนั้นการป้องกันโรคอัลไซเมอร์ สามารถจะทำได้ตั้งแต่วัยเด็ก ให้มีการศึกษาที่เหมาะสมตามเกณฑ์  การรักษาโรคที่เป็นปัจจัยเสี่ยงเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดทั้งหลาย เช่นโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน และโรคอ้วน ในวัยหนุ่มสาว การแก้ไขโรคหูตึง โรคซึมเศร้าในวัยกลางคน

การปรับปรุงการดำเนินชีวิตประจำ   เช่น  ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ สัปดาห์ละ 3 – 5 ครั้ง การรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ การพูดคุย พบปะผู้อื่นบ่อย ๆ การเข้าชมรมผู้สูงอายุ  พยายามมีสติและฝึกสมาธิอยู่ตลอดเวลาช่วยลดการเกิดสมองเสื่อมได้

อ่านเพิ่มเติม : สโตรกโรคแทรกซ้อนอันดับ 1 จากเบาหวาน

ติดตามคำแนะนำจาก กูรูสุขภาพ ทำตามง่าย เห็นผลจริง คลิกเลย!
keyboard_arrow_up