ข้อควรรู้ก่อน ตรวจมะเร็งเต้านม เพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องของผู้หญิงทุกคน

ตรวจมะเร็งเต้านม ต้องรู้อะไรบ้าง

โรคมะเร็งเต้านม เป็นโรคที่คร่าชีวิตเป็นอันดับ 1 ของโรคมะเร็งทั้งหมด มีสาเหตุและปัจจัยการเกิดโรคหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรม สภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัย รวมไปถึงพันธุกรรม บางคนมีญาติสนิทที่ใกล้ชิดป่วย ทำให้กังวลใจว่าจะป่วยเป็นโรคนี้ไปกับเขาด้วย วันนี้เราเลยมาแนะนำข้อควรรู้ก่อน ตรวจมะเร็งเต้านม ค่ะ

คำถามจากทางบ้าน ก่อนตรวจหายีนมะเร็งเต้านม ต้องรู้อะไรบ้าง

ดิฉันมีกรรมพันธุ์เป็นโรคมะเร็งเต้านม  แม่และยายเสียชีวิตจากโรคมะเร็งเต้านม  ทำให้มีความกังวลมาก  นอกจากตรวจแมมโมแกรมแล้ว  ทางโรงพยาบาลมีการตรวจยีนมะเร็งเต้านมด้วย  แต่มีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง  จึงขอเรียนถามคุณหมอว่า ดิฉันควรตรวจหรือไม่  เพื่อให้ตัวเองปลอดภัยจากโรคมะเร็ง

แพทย์หญิงชัญวลี ศรีสุโข มีข้อแนะนำดังนี้

ว่าด้วยมะเร็งเต้านม

มะเร็งเต้านมเป็นโรคที่น่ากลัวสำหรับผู้หญิงทุกคน ในประเทศด้อยพัฒนา แต่ละปีมีผู้ป่วยมะเร็งเต้านมรายใหม่จำนวน 1.8 ล้านคน มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเต้านม 464,000 ราย และประมาณร้อยละ 60 ของจำนวนนี้เสียชีวิตส่วนในประเทศไทย แต่ละปีมีผู้ป่วยมะเร็งเต้านมรายใหม่ประมาณ 15,000 คน มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งเต้านมประมาณ 3,000 ราย ถือว่าเป็นโรคมะเร็งที่พบมากที่สุด และเป็นโรคร้ายที่เป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่งของผู้หญิง

แม้ในปัจจุบันยังไม่สามารถป้องกันการเกิดโรคนี้ได้ แต่พบว่าสถิติของโรคเริ่มลดลงอย่างช้าๆตั้งแต่ปีพ.ศ. 2543 ซึ่งเชื่อว่าเกิดจาก 2 เหตุผล คือ

1. มีวิธีคัดกรองมะเร็งเต้านมในระยะเริ่มต้น รวมถึงผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเต้านม ทำให้ค้นพบโรคได้แต่เนิ่นๆ ขณะที่โรคมะเร็งยังอยู่ในระยะแรกซึ่งสามารถรักษาได้ผล

2. มีการลดการใช้ฮอร์โมนเอสโทรเจนและโพรเจสเทอโรน  เพื่อทดแทนภาวะหมดประจำเดือน พบว่า มะเร็งเต้านมลดลงมากในคนอายุ 50 ปีขึ้นไปหลังจากมีการศึกษา WHI Study ตีพิมพ์ในปีพ.ศ. 2545 พบว่า การใช้ฮอร์โมนสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งเต้านม

ขอแบ่งผู้ที่มีความเสี่ยงต่ำและความเสี่ยงสูงในการเกิดมะเร็งเต้านมดังต่อไปนี้ (ข้อมูลจาก UPTODATE เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559)

ปัจจัยเสี่ยงโรคมะเร็งเต้านม
โรคมะเร็งเต้านม เกิดจากปัจจัยหลายอย่าง

นอกจากนั้นหากมีปัจจัยดังต่อไปนี้ถือว่ามีความเสี่ยงต่ำต่อการเกิดมะเร็งเต้านม ได้แก่

– ให้นมลูกนานกว่า 16 เดือน หรือมีลูก 5 คนขึ้นไป

– ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ

– อยู่ในวัยหมดประจำเดือนและมีดัชนีมวลกายน้อยกว่า 22.9 กิโลกรัมต่อตารางเมตร (ไม่อ้วน)

– ได้รับการตัดรังไข่เมื่ออายุต่ำกว่า 35 ปี

– กินแอสไพรินอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 เม็ด มานานกว่า 6 เดือน

ว่าด้วยการคัดกรองมะเร็งเต้านม

การคัดกรองมะเร็งเต้านมแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศและไม่มีข้อกำหนดที่ชัดเจน โดยทั่วไปแนะนำให้คัดกรองแมมโมแกรมในคนที่มีความเสี่ยงปานกลางควรทำเมื่ออายุ 50 – 74 ปี สองปีครั้งสำหรับคนที่มีความเสี่ยงสูงอาจเริ่มตั้งแต่ 40 – 49 ปีโดยตรวจ MRI (เอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) ร่วมกับแมมโมแกรม แต่ต้องปรึกษาแพทย์ โดยคำนึงถึงความเสี่ยงและประโยชน์ที่จะได้รับ

ส่วนการเจาะหายีนกลายพันธุ์BRCA1 และ BRCA2 ยังไม่ใช่มาตรฐานในการคัดกรองหามะเร็งเต้านม พบข้อเท็จจริงว่า คนที่เป็นมะเร็งเต้านมมีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านมเพียงร้อยละ 10 – 20 ส่วนใหญ่ไม่มีคนในครอบครัวเป็น และเพียงร้อยละ 5 – 20 ของคนที่เป็นมะเร็งเต้านมมียีนกลายพันธุ์

ข้อบ่งชี้ในการเจาะเลือดหายีนกลายพันธุ์มีดังนี้

1. เป็นโรคมะเร็งเต้านมในผู้ชาย หรือในผู้หญิงที่วินิจฉัยได้เมื่ออายุต่ำกว่า 50 ปี

2. แพทย์วินิจฉัยจากผลเลือด (TNBC) ว่าเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมจากกรรมพันธุ์

3. มีญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม วินิจฉัยได้เมื่ออายุต่ำกว่า 50 ปี

หากตรวจพบยีนกลายพันธุ์ในคนที่ยังไม่เป็นมะเร็งเต้านม ไม่ได้แปลว่าจะต้องเป็นมะเร็งเต้านมเสมอไป โอกาสเกิดมะเร็งเต้านมเมื่ออายุ 70 ปี พบประมาณร้อยละ 45 – 70 โอกาสเกิดมะเร็งเต้านมในคนอายุต่ำกว่า 40 ปีพบเพียงร้อยละ 10 การมียีนกลายพันธุ์มีโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมสูงกว่าคนไม่มียีนกลายพันธุ์ แต่ยังไม่มีวิธีป้องกันการเกิดมะเร็งเต้านมที่ได้ผลดีและเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง

แนวทางในการป้องกันมะเร็งเต้านมหากพบยีนกลายพันธุ์ คือ

1. ต้องเฝ้าระวังมะเร็งเต้านมตั้งแต่อายุ18 ปี โดยตรวจเต้านมด้วยตนเองปีละ 2 ครั้ง ตั้งแต่อายุ 25 ปี

2. ตรวจ MRI ตั้งแต่อายุ25-29 ปี ตรวจ MRI ร่วมกับแมมโมแกรมตั้งแต่อายุ 30 – 75 ปี

3. วิธีป้องกันโดยการตัดเต้านม ใช้สารเคมีหรือตัดรังไข่ ต้องปรึกษาแพทย์ เพราะได้ผลดีเฉพาะในบางราย

เท่านี้ก็ใช้ชีวิตอย่างสบายใจไร้กังวลแล้วค่ะ


บทความอื่นที่น่าสนใจ

ประสบการณ์สุขภาพ : สาวใจสู้ รักษามะเร็งเต้านมให้หายขาด

เหตุผลต้องรู้ ก่อนตรวจหายีน มะเร็งเต้านม

4 ข้อเท็จจริง “มะเร็งเต้านม” ที่น้อยคนจะรู้

สูตรป้องกันมะเร็งเต้านม ฉบับใช้ได้ตลอดชีวิต

 

ติดตาม ชีวจิต ในช่องทางต่างๆ ได้ที่

ติดตามคำแนะนำจาก กูรูสุขภาพ ทำตามง่าย เห็นผลจริง คลิกเลย!
keyboard_arrow_up