ปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้าง ที่อาจก่อให้เกิด “ภาวะเปราะบาง” ในผู้สูงอายุ?

จากตัวเลขของวัยที่เพิ่มขึ้นย่อมต้องส่งผลให้อวัยวะทุกส่วนของร่างกายเสื่อมลงไปตามกาลเวลา และหนึ่งในสิ่งที่ร่างกายของผู้สูงอายุมักจะต้องพบเจอนั่นคือ “ภาวะเปราะบาง” ที่ไม่ใช่โรค แต่เป็นภาวะหนึ่งของร่างกายซึ่งอยู่ระหว่างกลางของความสามารถในการทำงานได้กับภาวะไร้ความสามารถและอยู่ระหว่างความมีสุขภาพดีกับความเป็นโรค นับเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญและพบบ่อยในผู้สูงอายุ ส่งผลกระทบทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ผู้ที่มีภาวะเปราะบาง ความสามารถทางกายภาพของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกายลดลง เพิ่มความรุนแรงของความเจ็บป่วย บกพร่องทางความคิด การเคลื่อนไหวของร่างกายลดลงทั้งการเดินและการทรงตัวจนอาจเกิดการพลัดตกหกล้ม และเกิดภาวะพึ่งพาในที่สุด 5 อาการบอกโรคอภาวะเปราะบาง เราลองไปดูกันค่ะว่า อาการไหนบ้างที่บ่งบอกว่าผู้สูงวัยเกิดภาวะเปราะบางกันบ้าง กล้ามเนื้ออ่อนแรง ความอ่อนแรงของกล้ามเนื้อเป็นลักษณะเฉพาะของภาวะเปราะบางที่พบมากที่สุด เป็นสิ่งที่บ่งชี้การเริ่มต้นของภาวะนี้ ซึ่งสามารถประเมินได้จากการวัดแรงบีบของมือ ผู้สูงอายุที่ภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง มักยืนเองไม่ค่อยได้หรือไม่มีแรงหยิบจับของ   กิจกรรมทางกายต่ำ เป็นการเคลื่อนไหวร่างกายด้วยการหดตัวของกล้ามเนื้อลาย กระดูกและข้อ โดยไม่ทำให้เกิดการเผาผลาญพลังงานหรือใช้พลังงานเพิ่มจากภาวะปกติ สามารถประเมินได้จากความถี่และระยะเวลาของกิจกรรมที่ทำให้บุคคลเริ่มมีเหงื่อหรือหายใจเร็วขึ้น ผู้สูงอายุที่มีภาวะกิจกรรมทางกายต่ำ จะทำให้สมรรถภาพในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ลดลง เดินช้าลง วัดจากความเร็วของการเดินช้าลงร้อยละ 20 จากผู้สูงอายุปกติ ซึ่งผู้สูงอายุที่มีภาวะนี้จะใช้เวลาเดินที่มากขึ้นในระยะทางเท่าเดิม เกิดความเหนื่อยล้า เป็นกลุ่มอาการที่จะมีความเหนื่อยล้าทางอารมณ์และความคิด รู้สึกว่าคุณค่าในตัวเองลดลง ขาดความกระตือรือร้นและความเชื่อมั่นในตัวเอง ผู้สูงอายุที่ประสบภาวะนี้จะรู้สึกเหนื่อยง่าย โดยที่ยังไม่ได้ทำอะไร น้ำหนักตัวลดลงโดยที่ไม่ได้ตั้งใจลด ที่มีภาวะนี้จะมีน้ำหนักตัวลดลงมากกว่า 4.5 กิโลกรัมหรือมากกว่าร้อยละ 5 ของน้ำหนักตัวในระยะเวลา 1 ปี ผลกระทบแต่ละด้านจากภาวะเปราะบาง […]

วางแผนการใช้ชีวิตหลังเกษียณแบบไหน สู่การเป็นสูงวัยคุณภาพ!

เมื่อก้าวเข้าสู่วัยที่เรียกว่า “สูงอายุ” คุณเคยออกแบบชีวิตในวัยเกษียณกันเอาไว้บ้างหรือไม่ แล้ววางเอาไว้ตอนอายุเท่าไร หลังเกษียณอยากใช้ชีวิตแบบไหน อยากทำอะไร ที่สำคัญคุณเตรียมเงินเอาไว้ใช้ในยามที่อายุมากขึ้นเอาไว้หรือยัง? เหล่านี้คือคำถามที่ต้องคิดเอาไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ นะคะ ซึ่งหลายคนก็วางแผนออกแบบชีวิตในวัยเกษียณเอาไว้แล้ว ถือว่าเป็นสิ่วดีค่ะ เพราะเมื่อถึงวันนั้นคุณจะกลายเป็นผู้สูงวัยที่มีคุณภาพชีวิตที่ดี แต่หลายคนก็ยังไม่เคยนึกถึงเรื่องนั้นกันเลยสักครั้ง บางคนไม่รู้ด้วยซ้ำว่าต้องวางแผนการใช้ชีวิตหลังเกษียณแบบไหน เริ่มต้นยังไง ถ้าอย่างนั้นวันนี้เรามาเรียนรู้เกี่ยวกับเรื่องนี้ไปพร้อมๆ กันเลยดีกว่าค่ะ ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยคือ จะมีประชากรกลุ่มคนสูงวัยมากกว่าวัยอื่น นั่นแปลว่าผู้สูงวัยบางคนอาจจะไม่มีลูกหลานหรือญาติมิตรให้พึ่งพิงเลยก็เป็นได้ ดังนั้น คนที่กำลังย่างเข้าสู่วัยที่เรียกว่า “สูงวัย” ซึ่งปัจจุบันคือ กลุ่มคนวัยทำ งการเกษียณอายุเปรียบเสมือนกับการก้าวไปสู่อีกขั้นหนึ่งของชีวิตและถือเป็นเหตุการณ์สำคัญในชีวิตที่กำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ทำให้หลังจากนี้ผู้เกษียณจะมีเวลาว่างมากขึ้น หลายคนอาจจะยังปรับตัวไม่ทัน เพราะช่วงชีวิตการทำงานที่ผ่านมาต้องพบปะเพื่อนร่วมงานทุกวัน และมีงานหรือกิจกรรมที่ต้องทำทุกวัน อาจเกิดผลกระทบต่อสุขภาพจิตใจได้ ผู้เกษียณจึงต้องมีการเตรียมตัวหรือการวางแผน เพื่อเป็นผู้สูงอายุที่มีคุณภาพพร้อมทั้ง 4 ด้าน ดังนี้ 1.ด้านสุขภาพอนามัย ควรออกกำลังกายหรือเล่นกีฬาอย่างสม่ำเสมอ กินอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ วันละ 6-8 ชั่วโมง หากิจกรรมที่สร้างรายได้ กิจกรรมการกุศลที่เสริมคุณค่าให้ตนเอง กิจกรรมการออกกำลังกายหรือกายบริหารทุกวันอย่างน้อย สัปดาห์ละ 5 วัน ครั้งละ 30 นาที ไม่ควรออกกำลังกายที่หนักเกินไป โดยเฉพาะข้อเข่า เพราะจะทำให้เข่ารับน้ำหนักมากขึ้น […]

ผู้สูงอายุป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ผู้ดูแลควรต้องมีความเข้าใจ!

โรคหลอดเลือดสมองถือเป็นปัญหาสำคัญทางด้านสาธารณสุขของประเทศไทยและของโลก โรคนี้พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ เมื่อเกิดโรคแล้ว ผู้ป่วยอาจถึงกับเสียชีวิตหรือมีความพิการอย่างถาวรที่เรียกว่า อัมพฤกษ์ อัมพาต ได้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมักจะมีความพิการทุพพลภาพหลงเหลืออยู่ ทำให้เป็นภาระแก่ครอบครัวและสังคม แต่หากได้รับการฟื้นผูอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาช่วยเหลือตนเองได้ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ผู้ป่วยทุกรายที่มีความพิการหลงเหลืออยู่ควรได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างเร็วที่สุด หลังจากอาการทางระบบประสาทและสัญญาณชีพคงที่จนพ้นวิกฤติแล้ว เราไปทำความรู้จักกับโรคหลอดเลือดสมองให้มากขึ้นกันก่อดีกว่าค่ะ เป็นโรคหลอดเลือดสมอง มีโอกาสหายจากอัมพาตหรือไม่ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสามารถฟื้นตัวได้ เนื่องจากเซลล์สมองสามารถปรับตัว และถึงแม้สมองบางส่วนจะเสียไปอย่างถาวรจากการขาดเลือดหรือมีเลือดออกไปกดเบียดสมอง สมองส่วนอื่นที่อยู่ใกล้เคียงรวมทั้งสมองด้านตรงกันข้ามมักทำงานแทนกันได้ ทำให้ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้น ทั้งนี้สมองส่วนที่จะมาทำงานแทนนั้นจะต้องได้รับการกระตุ้นโดยเฉพาะการฟื้นฟูที่เหมาะสมตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ผู้ป่วยแต่ละรายจะมีการฟื้นตัวที่แตกต่างกันทั้งในเรื่องระยะเวลาและปริมาณ ภายในระยะเวลา 1-2 เดือน ผู้ป่วยบางรายสามารถฟื้นตัวได้ถึงร้อยละ 80-90 ในขณะที่บางรายต้องใช้เวลาในการฟื้นตัวนานมากกว่า 6 เดือน โดยการฟื้นตัวจะมีมากในช่วง 3 เดือนแรก หลังเป็นโรค ผู้ป่วยเกือบทุกรายจะมีอาการดีขึ้นหลังผ่านพ้นภาวะวิกฤติในช่วง 2 สัปดาห์แรกไปแล้ว บางรายอาการอาจดีขึ้นจนหายเป็นปกติ แต่บางรายอาจมีความพิการอย่างถาวร ทั้งนี้การฟื้นตัวของผู้ป่วยแต่ละรายขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความรุนแรงของโรค ตำแหน่งของสมองที่มีการขาดเลือด และขนาดของบริเวณที่สมองขาดเลือด นอกจากนี้ปัจจัยอื่นที่อาจมีผลต่อการฟื้นตัว ได้แก่ ความสมบูรณ์ของสมองส่วนที่ไม่ได้เกิดโรค ตัวอย่าง ผู้ป่วที่สูงอายุจะมีโอกาสฟื้นตัวได้น้อยกว่าผู้ป่วยที่อายุน้อย เนื่องจากมีการเสื่อมและฝ่อของสมอง ทำให้ไม่สามารถปรับตัวได้เท่ากับคนที่อายุน้อยกว่า หรือในผู้ที่เกิดโรคหลอดเลือดสมองซ้ำหลายครั้ง ทำให้สมองเสียหายหลายตำแหน่ง โอกาสพ้นวิกฤตก็จะน้อยกว่า ได้รับการฟื้นฟูเร็วหรือช้า […]

ผ้าอ้อมผู้ใหญ่สำเร็จรูป ซื้ออย่างไรให้เหมาะสม?

ผ้าอ้อมผู้ใหญ่เป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับการดูแลคนชราในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ คุณปู่คุณย่า คุณตาคุณยาย หรือญาติคนอื่น ๆ บางครอบครัวอาจต้องใช้ผลิตภัณฑ์ประเภทนี้เป็นประจำ เพราะมีผู้สูงอายุที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ หรือเคลื่อนไหวไม่สะดวก การมีผ้าอ้อมผู้ใหญ่สำเร็จรูปติดบ้านไว้ก็เป็นสิ่งที่ควรมี ผู้ดูแลหรือลูกหลานจึงควรต้องสรรหาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพให้กับผู้สูงอายุที่บ้าน เพื่อให้คนที่เรารักมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และอยู่ร่วมกับเราไปนาน ๆ แต่ก่อนจะไปดูว่าควรเลือกยี่ห้อไหน แบรนด์ไหนดี เรามาทำความรู้จักกับเจ้าผลิตภัณฑ์ที่เป็นตัวช่วยการใช้ชีวิตของผู้สูงวัยชนิดนี้กันก่อนดีกว่าค่ะว่ามีข้อดีอย่างไร จะได้มีข้อมูลตัดสินใจได้ถูก! ทำไมเราถึงต้องใช้ ผ้าอ้อมผู้ใหญ่? สาเหตุที่ผู้ใหญ่บางคน อาจต้องใช้ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เนื่องจากเกิดภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือกลั้นฉี่ไม่อยู่นั่นเอง โดยสาเหตุของการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ก็อาจเนื่องจากมาจากการหย่อนสมรรถภาพของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน ซึ่งภาวะนี้ไม่จำเป็นที่จะต้องเป็นคนสูงอายุ คนแก่ หรือผู้ป่วยเท่านั้น บุคคลวัยทำงานอย่างเราๆ ก็มีโอกาสที่จะเกิด ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ได้ แต่ก็มีโอกาสเป็นน้อยกว่าคนที่อายุมากๆ ค่ะ เพราะโดยส่วนใหญ่แล้ว ภาะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ มักจะเกิดขึ้นจากอายุที่เพิ่มขึ้น ผู้สูงอายุจึงมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายมากกว่าคนที่อายุน้อย อีกทั้งระบบของทางเดินปัสสาวะเองและในระบบที่เกี่ยวข้อง เช่น กระเพาะปัสสาวะที่ผ่านการใช้งานมานานจะมีการทำงานที่แปรปรวนได้ และอายุที่เพิ่มขึ้นจะมีโรคต่างๆ มีการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่ก่อให้มีความผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับการกลั้นปัสสาวะเช่น ฮอร์โมนที่ลดลง มีการหย่อนตัวของกล้ามเนื้อเชิงกราน เป็นต้น นอกจากนั้นผู้สูงอายุที่มีอายุมากๆ อาจกลั้นปัสสาวะไม่อยู่แบบชั่วคราวได้เพียงแค่มีความผิดปกติในการ ทำงานของร่างกายเพียงเล็กน้อย เช่นเพียงแค่ท้องผูก หรือรับประทานยาบางชนิด ก็ทำให้ปัสสาวะราดได้ ปัจจัยที่อาจทำให้เกิดภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่  นอกจากอายุมากขึ้น […]

ชวนทำความรู้จัก โรคจอประสาทตาเสื่อม หรือ AMD กันเถอะ

โรคจอประสาทตาเสื่อม ใกล้ตัวคุณ โรคจอประสาทตาเสื่อม (Age-related Macular Degeneration) หรือเรียกย่อๆว่าเอเอ็มดี ที่ทำให้ความสามารถในการมองเห็นลดลง อย่างช้าๆ และเป็นโรคตาที่พบมากในกลุ่มผู้สูงอายุ ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นโรคนี้ แม้ในปัจจุบันจะยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดว่าโรคนี้เกิดจากอะไร แต่พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงหลายๆประการ โดยล่าสุด นายแพทย์เทียนชัย เมธานพคุณ และนายแพทย์ธนาพงษ์ สมกิจรุ่งโรจน์ จักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขาจอประสาทตาและน้ำวุ้นตา ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้สรุปถึงปัจจัยเสี่ยงทั้งหมดของโรคเอเอ็มดีไว้ในการประชุมเชิงปฏิบัติการของภาควิชา จักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเดือนตุลาคม ปีพ.ศ. 2556 ดังนี้ • อายุ : พบโรคนี้ได้บ่อยในคนที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไป โดยพบอุบัติการณ์มากขึ้นตามอายุ • พันธุกรรม : ในปัจจุบันสามารถค้นพบยีนหลายตัวที่มีความเกี่ยวข้องกับโรคจอประสาทตาเสื่อม • เชื้อชาติ: พบมากในชาวคอเคเซียน ผิวขาว ตาสีฟ้า • เพศ : มักพบในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย • บุหรี่ : การสูบบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดโรคอย่างน้อย 6 […]

ผู้สูงอายุกับปัญหาโรคติดต่อที่ทุกคนควรต้องรู้ไว้

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายย่อมเริ่มมีโรคภัยไข้ เจ็บได้ง่าย ถ้าเรามีสุขภาพที่ดีจะเป็นการป้องกันโรควิธีหนึ่ง หรือถึงแม้บางโรคอาจป้องกันไม่ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ก็เป็นการลดปัญหาที่อาจเกิดจากความเจ็บป่วยนั้นลง เราจะเห็นได้ว่าผู้สูงอายุมักมีความเจ็บป่วยทางร่างกายหลายอย่าง การทำงานของอวัยวะต่างๆ ไม่ดีเหมือนเดิม ภูมิคุ้มกันลดลง โดยเฉพาะภูมิคุ้มกันด้านเซลล์ ทำให้มีโอกาสเกิดการติดเชื้อได้ง่าย และเสี่ยงต่อการเป็นโรคติดต่อได้ง่ายด้วยเช่นกัน จากข้อมูลที่เคยอ่านเจอมา เรื่องของโรคติดต่อในผู้สูงอายุที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ โรคปอดอักเสบ ลำไส้อักเสบ และเชื้อดื้อยา ซึ่งมักติดมากจากการนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดการติดเชื้ออย่างรุนแรง รวมถึงการติดเชื้อในกระแสเลือดด้วย หากคนทั่วไปติดเชื้อมักเป็นการติดเชื้อที่ผิวหนังแต่ผู้สูงอายุที่มีร่างกายอ่อนแอจะมีอาการหนักกว่า การแพร่เชื้อดื้อยา MRSA ละอองจากการไอและจาม ละอองเชื้อโรคที่ลอยอยู่ในอากาศ เมื่อหายใจเข้าไปก็ติดเชื้อได้ทันที โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ อากาศในโรงพยาบาล เชื้อโรคจากฟูกนอนหรือพื้นห้องที่ฟุ้งกระจายเวลาทำความสะอาดเมื่อหายใจเข้าทางปากหรือจมูกก็จะติดเชื้อได้ การสัมผัส เชื้อโรคจากตัวและเสื้อผ้าของผู้ป่วย เมื่อหยิบอาหารใส่ปากหรือสัมผัสกันก็ติดเชื้อโรคได้ทันที วิธีป้องกันเชื้อดื้อยา MRSA มีกฏอยู่ 3 ข้อที่ควรปฏิบัติ ส่วนที่สำคัญที่สุดคือ การตัดตอนการแพร่กระจายของเชื้อด้วยการรักษาความสะอาด เช่น การกลั้วคอและล้างมือเป็นประจำ จึงควรฝึกให้เป็นนิสัย กฏ 3 ข้อป้องกันเชื้อดื้อยา MRSA กำจัดต้นตอของโรค การตรวจพบผู้ป่วยในระยะเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว กำจัดต้นตอของโรคออกไป และฆ่าเชื้อเป็นประจำ ตัดตอนการแพร่กระจายของเชื้อโรค การกลั้วคอเมื่อกลับเข้าบ้านการล้างมือ และการสวมหน้ากากอนามัยเป็นด่านแรกในการป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่ตนเองและไม่แพร่กระจายไปยังผู้อื่น […]

วิธีป้องกันฝุ่น PM2.5 ที่มากระทบสมอง ปอด หัวใจ ของผู้สูงอายุ

จากปรากฏการณ์ฝุ่นล้อมเมืองที่เริ่มส่งผลรุนแรงอย่างเห็นได้ชัดมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงต้นปีที่ผ่านมา ส่งผลกระทบต่อชีวิตคนในเมืองหลวงเป็นวงกว้าง เพราะฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 เป็นภัยที่มองไม่เห็น ไม่มีกลิ่น แถมยังเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายจากการการสูดดมทางโพรงจมูก และจากรายงานข่าวล่าสุดจากกรมควบคุมมลพิษบอกมาว่า เจ้าฝุ่นจิ๋วตัวร้ายนี้จะกลับมาอีกครั้งในช่วงเดือนธันวาคม และเราทุกคนต่างก็รู้และเข้าใจกันดีถึงภัยของฝุ่น PM 2.5ว่าเป็นอันตรายต่อสุขภาพอย่างร้ายแรง เป็นสาเหตุของโรคมะเร็งปอด โรคหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดในสมอง และโรคที่เกี่ยวกับทางเดินหายใจ ทั้งนี้ องค์การอนามัยโลกได้สำรวจพบว่า มีประชากรที่ต้องเสียชีวิตก่อนวัยอันควร เนื่องจากมลพิษในอากาศทั่วโลกมากกว่า 6 ล้านคนในแต่ละปี นั่นเพราะมลพิษทำให้ปัญหาสุขภาพที่มีอยู่กำเริบขึ้น และเป็นเหตุให้หัวใจวาย หลอดเลือดในสมองตีบ หอบหืดกำเริบ นั่นเอง สำหรับคนที่อยู่ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล หลายคนคงกังวลเรื่องฝุ่น PM 2.5 ที่กระจายตัวอย่างรุนแรงและมีค่าความเข้มข้นสูงขึ้นทุกวัน  ซึ่งกรมควบคุมมลพิษออกมาระบุแล้วว่า เจ้าฝุ่นตัวร้ายนี้ จะกลับมาอีกครั้งในช่วงเดือน ธันวาคา 2562 นี้ ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพในหลายด้าน “ผู้สูงอายุ” และผู้ป่วย เป็นอีกกลุ่มที่เราไม่ควรมองข้ามและต้องใส่ใจดูแลเป็นพิเศษค่ะ ฝุ่น PM2.5 กระทบสมอง ปอด หัวใจ ของผู้สูงอายุ ฝุ่นขนาดเล็กอย่าง PM 2.5 อาจส่งผลต่ออวัยวะของคนเราได้ง่าย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ […]

เพราะสุขภาพสำคัญ! ควรป้องกันการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

เพราะสุขภาพแข็งแรงเป็นต้นทุนที่สำคัญในการใช้ชีวิตให้มีคุณภาพเอื้อต่อการพัฒนาประเทศและมวลมนุษยชาติ การเสียชีวิตในวัยสูงอายุที่เป็นไปตามธรรมชาติอันเนื่องมาจากสภาพร่างกายที่ร่วงโรยไปตามวัยนั้นอาจจะถือว่าเป็นเสียชีวิตที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ซึ่งเรื่องนี้ใครๆ ก็ทราบดีใช่มั้ยคะ แต่สําหรับการเสียชีวิตในช่วงวัยเด็กหรือวัยทํางานซึ่งเป็นวัยที่ยังไม่ควรเสียชีวิตถือว่าเป็นการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรเกิดขึ้นมากเหลือเกิน ซึ่งสาเหตุการเสียชีวิตอันไม่สมควร ได้แก่ อุบัติเหตุต่างๆ ทั้งที่เกิดจากเจตนาและไม่เจตนา การเสียชีวิตเนื่องจากขาดการสุขาภิบาลที่ดี การเสียชีวิตด้วยโรคติดต่อหรือโรคระบาดต่างๆ และการเสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อที่สามารถป้องกันได้ อย่างไรก็ตาม ก็ยังไม่มีตัวชี้วัดใดที่ดีที่สุดในการวัดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร จึงมีการศึกษาตัวชี้วัดหลายๆ ตัว เพื่อสะท้อนแนวโน้มการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร โดยส่วนใหญ่จะให้ ความสําคัญกับกลุ่มที่เสียชีวิตในช่วงอายุน้อยๆ ด้วยการถ่วงนําหนักซึ่งจะให้ค่าการสูญเสียมากกว่าในกลุ่มผู้สูงอาย แกะรอยงานวิจัยสะท้อนบทเรียนทั่วโลก องค์การอนามัยโลกตั้งเป้าลดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรในกลุ่มโรคไม่ติดต่อ กลุ่มโรค คือ โรคหัวใจ และหลอดเลือด โรคมะเร็ง โรคเบาหวาน และโรคที่เกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง ลดลงให้ได้ร้อยละ  25 ใน ค.ศ.2025 กระทรวงสาธารณสุขเคยให้ความรู้ไว้ว่า โดยภาพรวมประชากรโลกมีอัตราการเสียชีวิตก่อนวันอันควร (ช่วงอายุ  35 – 59 ปี ) ลดลงยกเว้นในบางพื้นที่ซึ่งยังมีปัญหาโรคติดเชื้อเอชไอวีระบาด และ ภาวะสงคราม ปัจจุบันเด็ก 3 ใน 4 คนทั่วโลกสามารถมีชีวิตอยู่ได้ถึงอายุ 50 ปี และกว่าครึ่งหนึ่งมีชีวิตอยู่ถึงอายุ 70 ปี เมื่อพิจารณาจากสถิติใน […]

ภาวะขาดสารอาหารในผู้สูงอายุ เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

เคยสังเกตกันมั้ยคะว่า เวลาที่คุณปู่คุณย่า คุณตาคุณยาย หรือผู้สูงอายุ ในบ้านของเรารับประทานอาหารได้น้อยลง กินอะไรไม่ค่อยได้ เรามักจะมองกันว่าเป็นเรื่องปกติ คิดว่าที่เป็นเช่นนั้นเพราะพวกท่านมีอายุมากแล้ว หรือมาจากความเสื่อมของร่างกายทำให้กินอะไรได้น้อยกว่าคนวัยอื่นๆ ก็เลยอาจปล่อยเลยตามเลย ซึ่งความเข้าใจแบบนี้บอกเลยว่าเป็นความคิดที่ผิด และจะนำมาซึ่งจุดเริ่มต้นของภาวะขาดสารอาหารกับผู้สูงอายุที่เรารักได้ เมื่อพูดถึงเรื่องการกินอาหารไม่ค่อยได้ อันจะนำมาสู่ “ภาวะขาดสารอาหาร” ในผู้สูงวันนั้น มีผลงานวิจัยระบุออกมาว่า เมื่อคนเรามีอายุที่เพิ่มมากขึ้น การรับกลิ่นและรสจะเปลี่ยนไป จนเกิดอาการเบื่ออาหาร กินน้อย หรือบางคนเลือกกิน ทำให้กินไม่หลากหลาย พอนานวันเข้า สารอาหารที่ได้รับจะไม่ครบถ้วน ส่งผลให้ขาดสารอาหารบางอย่าง ไม่ร่าเริง อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ในระยะยาวจะสะสมจนทำให้ สมองทำงานไม่เต็มที่ ผิวพรรณไม่ดี แผลหายช้าลง เคลื่อนไหวลำบากไม่เหมือนที่เคย และคุณภาพชีวิตโดยรวมย่ำแย่ และเมื่อลูกหลาน หรือผู้ดูแลเข้าใจผิดว่า อาการดังกล่าวเป็นอาการทั่วไปของคนชราและปล่อยปละละเลย จนเกิดภาวะขาดสารอาหารสะสมทีละนิด โดยไม่รู้ตัว และมักจะส่งผลให้น้ำหนักตัวน้อยกว่าปกติ กล้ามเนื้อค่อย ๆ ลีบลง ซึ่งหากได้รับโภชนาการที่ดีแล้ว บางรายอาจฟื้นตัวและกลับมามีกำลังวังชาได้อีกครั้ง การดูแลให้ผู้สูงอายุได้รับสารอาหารให้ครบ 5 หมู่จึงสำคัญ สาเหตุสำคัญที่ส่งผลให้ผู้สูงอายุขาดสารอาหาร ได้แก่ ภาวะขาดสารอาหารของผู้สูงอายุ มีอยู่หลายสาเหตุด้วยกัน อาทิ การเปลี่ยนแปลงของระบบทางเดินอาหารที่ทำหน้าที่ได้ลดลงตามวัยที่เพิ่มขึ้น […]

การตายดี ตายอย่างสงบ เป็นแบบไหน สิทธิที่ทุกคนเข้าถึงได้

ตามหานิยามสู่ ‘การตายดี’  สิทธิที่ทุกคนต้องเข้าถึง การตายดี คืออะไร แล้วนิยามจะเป็นแบบไหนที่ถือว่าความตายไปอย่างสงบ เราลองมาดูกันค่ะ “ในการทำงาน การที่หมอส่วนใหญ่ไม่ได้รับการอบรมเรื่องการดูแลแบบประคับประคอง (palliative care) สำหรับผู้ป่วยระยะท้าย ไม่ค่อยมีในหลักสูตรแพทยศาสตร์ในโรงเรียนแพทย์ว่าผู้ป่วยแบบไหนคือผู้ป่วยระยะท้าย หมออาจไม่เข้าใจ จึงต้องมีคำจำกัดความถึงผู้ป่วยลักษณะนี้ ว่าการอยู่ในระยะท้าย หมายถึงการมีชีวิตอยู่ได้อีกกี่เดือน หมอจะได้ตระหนักว่านี่คือ palliative แล้วส่งผู้ป่วยเข้ารับบริการซึ่งเป็นประโยชน์ต่อตัวเขาเอง” “ที่ผ่านมา เราพบกรณีที่หมอไม่รู้ว่าเป็นคนไข้เป็นผู้ป่วยระยะท้าย เลยไม่ได้ให้การดูแลแบบแนวทางประคับประคอง ก็รักษาไปเรื่อยๆ จนเสียชีวิต แต่ถ้าหมอมีความเข้าใจ เมื่อหมอพบผู้ป่วยที่เข้าข่ายนี้ หมอก็จะส่งต่อไปที่ศูนย์ดูแลประคับประคอง ศูนย์ดูแลประคับประคองก็จัดบริการให้ผู้ป่วยตั้งแต่อยู่ในโรงพยาบาล จนถึงเยี่ยมบ้าน จนคนไข้เสียชีวิต คนจะเข้าถึงบริการได้อย่างดี” เป็นคำบอกเล่าจากประสบการณ์ตรงของ พญ.ศรีเวียง ไพโรจน์กุล หัวหน้าศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ที่พบเจอว่าการที่แพทย์ไม่เข้าใจความหมายที่ชัดเจนของคำว่าการดูแลแบบประคับประคอง (palliative care) ส่งผลอย่างไรต่อชีวิตผู้ป่วยระยะท้าย อย่างไรก็ดี มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่ประกอบสร้างโลกด้วยถ้อยคำ การนิยามหรือระบุความหมายต่อสิ่งของ อารมณ์ ความรู้สึก หรือสิ่งที่เป็นนามธรรมอย่างชัดเจน จะช่วยให้มนุษย์ดำรงชีวิตได้ง่ายขึ้น ถึงกระนั้นก็ใช่ว่าจะง่ายดายเสมอไปที่จะนิยามความหมายของสิ่งต่างๆ ออกมา ดังกรณี   ความเข้าใจที่ไม่ตรงกันต่อการดูแลแบบประคับประคองในช่วงที่ผ่านมา ที่ส่งผลกระทบต่อการเข้าถึงบริการของประชาชน […]

ปรอทวัดไข้ อีกหนึ่งอุปกรณ์สำคัญเพื่อผู้สูงวัยในบ้าน!

เมื่อเกิดอาการไข้ขึ้น อุณหภูมิของร่างกายมักจะขึ้นสูงตามไปด้วย ร่างกายของเรากำลังต่อสู้กับการติดเชื้ออะไรบางอย่างอยู่ แต่สำหรับผู้สูงอายุนั้น เวลาเจ็บป่วยไข้มักจะไม่ขึ้นสูงมากนัก โดยจะมีอุณหภูมิเปลี่ยนไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น นั่นเป็นสิ่งที่ไม่ควรชะล่าใจ เมื่อพบว่าผู้สูงอายุมีอาการผิดปกติกับร่างกาย แต่ไม่ได้มีไข้ ควรสังเกตอาการให้ดี หรือหากไม่แน่ใจ สิ่งหนึ่งที่ควรต้องมีติดบ้านไว้ นั่นคือ “ปรอทวัดไข้” อุปกรณ์สำคัญที่ใช้ในการวัดอุณหภูมิของร่างกาย ที่ควรมีไว้ เพื่อจะได้รู้ว่า ระดับอุณหภูมิสูงถึงขั้นต้องไปพบแพทย์หรือยังนั่นเองค่ะ มาทำความรู้จักกับเจ้า “ปรอทวัดไข้” แต่ละประเภท ปรอดวัดไข้แบบธรรมดา หรือที่เรามักเรียกว่าปรอทวัดไข้และปรอทวัดอุณหภูมิห้อง ที่ใช้กันมาอย่างแพร่หลายเป็นเวลานาน ทำมาจากหลอดแก้วบรรจุสารปรอทอยู่ภายใน ซึ่งสารปรอท (mercury) เป็นสารที่มีพิษมากชนิดหนึ่ง มีลักษณะเป็นโลหะมันวาว ไหลได้เหมือนของเหลว ดังนั้น การใช้ปรอทวัดไข้ประเภทนี้จึงควรระมัดระวังในเรื่องการใช้ การเก็บรักษา รวมถึงการกำจัดสารปรอทหากเกิดอุบัติเหตุปรอทแตกขึ้น ปรอทวัดไข้ดิจิตอล ที่ปัจจุบันนิยมใช้กันมากกว่าปรอดแก้วแบบเดิม เพราะ ใช้ง่าย แม่นยำ รวดเร็ว หมดห่วงเรื่องแก้วแตกหรือพิษจากปรอท เหมาะสำหรับวัดอุณหภูมิทางปาก ทวารหนัก หรือ รักแร้ ทำให้ได้ค่ารวดเร็ว แม่นยำ กันน้ำได้ ทำให้ง่ายต่อการทำความสะอาด ที่สำคัญไม่มีสารปรอท วิธีใช้ปรอท เพื่อวัดไข้ วิธีวัดปรอทหรือวิธีวัดไข้ที่บ้าน โดยทั่วไปในบ้านเรายังใช้ปรอทวัดไข้อยู่ (Mercury […]

ผู้สูงอายุก็ออกกำลังกายได้ แค่ต้องเลือกให้เหมาะกับสภาพร่างกาย!

เมื่อคนเราอายุมากขึ้น อวัยวะต่างๆ ในร่างกายก็เสื่อมลงไปตามวัย ทำให้เกิดโรคต่างๆ ซึ่งมักเป็นโรคเรื้อรัง และเป็นหลายๆ โรคพร้อมกัน ซึ่งในทางการแพทย์การจะส่งเสริมสุขภาพและป้องกันการเกิดโรคต่างๆ ของผู้สูงวัยก็คือ การกินอาหาร และการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม ซึ่งในวันนี้เราจะมาพูดกันถึงการออกกำลังกาย ที่ส่งผลดีต่อร่างกายและจิตใจของผู้สูงวัยกันค่ะ ข้อมูลจากกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้ระบุไว้ว่า การออกกำลังกายของผู้สูงอายุ ช่วยให้ร่างกายแข็งแรงขึ้น ทั้งยังช่วยลดความเครียด เพิ่มสมาธิ ทำให้จิตใจแจ่มใส นอนหลับสนิท เพิ่มสมรรถภาพทางร่างกาย ทำให้กล้ามเนื้อแข็งแรง ทนทานมากขึ้น มีการทรงตัวที่ดี ควบคุมน้ำหนัก เพิ่มภูมิต้านทาน และเพิ่มความทรงจำ จะเห็นว่าออกกำลังกายมีแต่ดีกับดีใช่มั้ยคะ ทีนี้เราลองมาดูรายละเอียด และภาพรวมการออกกำลังกายส่งผลดีต่อสุขภาพ แต่ถ้าเป็นผู้สูงอายุล่ะ จะทำอย่างไรถึงเหมาะสมกับวัย กันดีกว่าค่ะ สิ่งหนึ่งที่มักมากับวัยที่สูงขึ้น คือ ปัญหาด้านสุขภาพ ความจริงแล้ว ผู้สูงอายุก็สามารถออกกำลังกายได้ เพียงแต่ต้องเลือกให้เหมาะกับสภาพร่างกาย โดยทั่วไปการออกกำลังกายในวัยนี้แบ่งกว้างๆ เป็น 2 ประเภท ได้แก่ การออกกำลังกายหรือการบริหารเฉพาะส่วนมักใช้เพื่อร่วมกับการรักษาโรค เช่น การบริหารข้อไหล่ในผู้ป่วยโรคไหล่ติด การบริหารกล้ามเนื้อหลังในผู้ป่วยที่มีอาการปวดหลัง และการบริหารกล้ามเนื้อรอบข้อเข่าในผู้ที่มีข้อเข่าเสื่อม เป็นต้น การออกกำลังกายโดยทั่วไป เป็นการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ หรือนันทนาการ […]

คู่มือ Caregiver กับการเริ่มต้นการดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว

เมื่อถึงเวลาที่ต้องดูแลพ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ในวัยชรา สิ่งที่ทุกคนเป็นกังวลมากที่สุดคือ ไม่รู้ว่าจะต้องเริ่มต้นจากตรงไหน และทำแบบไหนถึงจะเรียกว่าดูแลพวกท่านเหล่านี้ให้ดีที่สุด สิ่งเหล่านี้สามารถศึกษาและหาความรู้เพื่อนำมาใช้ได้จริงไม่ยากค่ะ เพียงแค่ต้องใส่ใจในทุกรายละเอียดเท่านั้นเอง ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่าการดูแลผู้สูงอายุของบ้านเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความอดทนสูงสักหน่อย เพราะเนื่องจากสภาพร่างกายที่อ่อนแอลง หรืออาการป่วยจากโรคภัยต่างๆ แต่คงเป็นไปได้ยากที่ลูกๆ หรือผู้ดูแลจะจำรายละเอียดได้ทั้งหมด แต่เชื่อเถอะว่าทุกเรื่องเป็นสิ่งที่ศึกษาได้ ขอเพียงเปิดใจ และพร้อมเรียนรู้ เพื่อคนที่เรารักค่ะ ยิ่งพยายามดูแลผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยมากขึ้นเท่าไร  สิ่งที่ต้องทำในแต่ละวันก็มากขึ้นตามไปด้วย ความจริงแล้วการยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือทุกเรื่องกลับทำให้ร่างกายของพวกท่านอ่อนแอลง ฉะนั้ น ควรเริ่มจากการสังเกตพฤติกรรมว่าทำอะไรไม่ได้บ้าง แล้วเข้าไปช่วยเหลือในเรื่องนั้น เช่น สังเกตการเคลื่อนไหวร่างกาย ค่อยๆ สังเกตอิริยาบถตลอดทั้งวันของพวกท่านอย่างละเอียด เพื่อให้ทราบว่าสิ่งใดที่ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยทำด้วยตัวเองไม่ได้ เพื่อประเมินความช่วยเหลือต่อไป ปล่อยให้ทำในเรื่องที่ยังช่วยเหลือตัวเองได้ คนส่วนใหญ่มักยื่นมือเข้าช่วยเหลือทันที ถ้าเห็นผู้สูงอายุทำอะไรไม่ค่อยถนัด การปล่อยให้พวกเขาทำสิ่งนั้นด้วยตัวเอง แม้จะช้าสักหน่อย แต่ยังเป็นโอกาสให้ได้ใช้ร่างกายตามปกติ แทนที่จะปล่อยให้เสื่อมไป ฉะนั้น ลองหายใจเข้าออกลึกๆ ทำใจให้สบาย คอยดูอยู่ใกล้ๆ จะดีกว่าค่ะ ระวังท่าทางที่มาจากความเคยชิน จากการสังเกตทำให้ผู้ดูแลเห็นอิริยาบถเฉพาะของแต่ละคน เช่น อาการปวดขาข้างใดข้งหนึ่งแบบเรื้อรัง ทำให้เดินตัวเอียง หรือยกขาไม่ค่อยขึ้นขณะเดิน ซึ่งควรได้รับความช่วยเหลือเพื่อปรับท่าทางให้กลับมาปกติ ยื่นมือเข้าช่วยเฉพาะเรื่องที่ทำไม่ได้เท่านั้น ถ้าเป็นเรื่องที่ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยพยายามจะทำด้วยตัวเอง แต่ใช้เวลานานแค่ไหนก็ไม่สำเร็จ ผู้ดูแลควรยื่นมือเข้าช่วยเหลือทันที […]

เทคนิคเลือกซื้อ “เตียงคนไข้” แบบมีเหตุผล รับรองได้ของดี คุณภาพโดนใจ!!

เตียงคนไข้ เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับผู้ป่วย ซึ่งเป็นเตียงที่ถูกออกแบบมาโดยเฉพาะ  ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ที่ใช้เตียงประเภทนี้มักจะเป็นผู้สูงอายุ หรือคนที่มีโรคที่จำเป็นต้องพักฟื้นบนเตียงนานๆ ปกติแล้วผู้ป่วยทั่วไปจะไม่ซื้อเตียงประเภทนี้มาใช้เอง และผู้ที่ซื้อมาให้ส่วนใหญ่ก็คือผู้ดูแล หรือลูกๆ หลานๆ โดยสิ่งที่ต้องคำนึงถึงมากที่สุด คงจะเป็นเรื่องของคุณภาพและการใช้งานของเตียง เพราะการนอนหลับบนเตียงอย่างมีความสุข เป็นอีกหนึ่งปัจจัยต่อสุขภาพชีวิตที่ดีนั่นเอง สำหรับผู้สูงอายุ รวมถึงผู้ป่วย ซึ่งร่างกายไม่ได้แข็งแรงพอที่จะช่วยเหลือตัวเองได้อย่างเต็มที่ การนอนเตียงธรรมดา อาจจะทำให้ไม่สามารถใช้ชีวิตได้สะดวกสบายนัก และอาจก่อให้เกิดอันตรายที่ไม่คาดคิด วันนี้ “ชีวจิตออนไลน์” จึงอยากนำเสนอนำเสนอความรู้ในการ เลือกซื้อ เตียงผู้ป่วย หรือเตียงผู้สูงอายุ ที่สามารถปรับท่าทางได้ประเภทต่างๆ เพื่อให้ผู้อ่านได้ทราบความแตกต่าง ข้อดี ข้อเสียของ เตียงผู้ป่วย หรือเตียงผู้สูงอายุแต่ละประเภท และนำไปใช้ประกอบการตัดสินใจ เลือกซื้อเตียงผู้ป่วย ได้ด้วยตนเอง การเลือกเตียงผู้ป่วย ในการที่จะเลือกเตียงผู้ป่วยเรามีวิธีเลือกอย่างไร เรามาดูกันค่ะ ก่อนที่จะตัดสินใจซื้อเตียงผู้ป่วย เรามีสิ่งที่ต้องคำนึงก็คือ คนดูแลผู้ป่วยมีความแข็งแรงมากน้อยขนาดใหน นั่นหมายถึงอะไร ในการจะยกผู้ป่วยขึ้นทานข้าว แน่นอนครับ นั่นหมายถึงต้องออกแรงจำนวนมาก ในการยกตัวผู้ป่วยให้ลุกขึ้นนั่งบนเตียงผู้ป่วย เตียงผู้ป่วยไฟฟ้า จะช่วยได้มากเลยทีเดียว งบประมาณ แน่นอนว่าการที่จะได้เตียงผู้ป่วยที่ดีมีฟังก์ชั่นที่เยอะ นั่นก็ต้องใช้งบประมาณที่สูงตามไปด้วย การเคลื่อนย้าย หากเราต้องการเตียงผู้ป่วยที่เคลื่อนย้ายด้วย เราก็ต้องเลือกเตียงผู้ป่วยที่มีล้อ จะได้ทำให้เราสะดวกมากขึ้น การแบ่งประเภทเตียงคนไข้แบ่งออกเป็น […]

สัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมอง สู่ อัมพาตในผู้สูงวัย!

อ่านไปเจอข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกที่ระบุออกจากการประมาณว่าทุกปี  มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมากกว่า 15 ล้านคนทั่วโลก ซึ่ง 5 ล้านคนมีความพิการถาวร  และอีก 5 ล้านคนเสียชีวิต พบว่าสองในสามเป็นประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาตเป็นโรคที่ทำให้ผู้สูงอายุสูญเสียสุขภาวะอันดับแรกทั้งในผู้ชายและผู้หญิง ซึ่งผู้ป่วยด้วยโรคนี้ส่วนใหญ่จะเสียชีวิตหรือพิการช่วยเหลือตนเองไม่ได้ เมื่ออ่านแล้วก็แอบตกใจว่า ทำไมมีคนเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมองเยอะขนาดนี้ เลยเกิดความคิดขึ้นมาว่าแล้วอะไรที่ทำให้เกิดเหตุการณ์เหล่านี้ แล้วเราจะมีวิธีป้องกันสิ่งนี้ได้อย่างไรบ้าง เราได้ไปรวบรวมข้อมูลจาก กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุขที่ได้ออกมาให้ข้อมูลว่า โรคหลอดเลือดสมองหรือโรคอัมพฤกษ์ อัมพาตมีปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ ภาวะความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง มีประวัติญาติสายตรงเจ็บป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมอง ขาดการออกกำลังกายที่เหมาะสม  ภาวะน้ำหนักเกิน สูบบุหรี่และภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ ดังนั้น ผู้สูงอายุหรือผู้ที่ดูแลผู้สูงอายุจึงควรสังเกตสัญญาณเตือนที่อาจก่อให้เกิดโรคหลอดเลือดสมอง  ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการทางระบบประสาทอย่างเฉียบพลัน  อาจมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอาการร่วมกัน  เช่น แขน ขา อ่อนแรงครึ่งซีก เดินเซ พูดลำบาก กลืนลำบาก ตามองไม่เห็น หรือมองเห็นภาพซ้อน สำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองแตกนั้น อาจมีอาการปวดศีรษะเฉียบพลัน อาเจียน ในรายที่มีอาการรุนแรงอาจมีอาการซึม หมดสติ และอาจเสียชีวิตได้  จึงต้องรีบไปพบแพทย์โดยด่วนที่สุดภายใน  3 ชั่วโมง จะสามารถช่วยรักษาชีวิตและฟื้นฟูให้กลับมาเป็นปกติหรือใกล้เคียงได้มากที่สุด สำหรับแนวทางเพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองสำหรับผู้สูงอายุ  […]

เรื่องนี้ดี..ควรต้องแชร์!! กับ 8 เทคนิค สู่ชีวิตที่มีสุขของผู้สูงวัย

ด้วยอายุร่างกายที่ค่อยๆ เสื่อมสภาพลงตามกาลเวลา ทำให้ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักจะมีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ นอกจากนี้ด้วยบทบาทของตัวเองในหน้าที่การงาน สังคม ครอบครัวก็มีการปรับเปลี่ยนไป ก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลกับกิจวัตรประจำวันที่มี อาจทำให้ผู้สูงอายุมั่นใจในตัวเองลดลง ไม่พอใจ เกิดความวิตกกังวล ซึม เศร้า กลัว สิ้นหวัง การเปลี่ยนแปลงที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ คือ อาการ เช่น ซึมเศร้า เครียด วิตกกังวล นอนไม่หลับ นำมาซึ่งภาวะสมองเสื่อม รวมถึงกลุ่มอาการทางจิต เช่น โรคจิตเภท โรคอารมณ์แปรปรวน โรคหลงผิด ภาวะจิตฟั้นเฟือน ภาวะสมองเสื่อม อาการหวาดระแวง อาการประสาทหลอน อาการความคิดและพฤติกรรมสับสน อาการเก็บตัว จากความผิดปกติทางสมองผลข้างเคียงจากการใช้ยาการใช้ยา ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ย่อมไม่ส่งผลดีต่อตัวผู้สูงอายุเอง รวมถึงผู้ดูแลที่อาจจะต้องเครียดไปกับอารมณ์เหล่านี้ด้วย แล้วจะทำอย่างไร เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาเหล่านี้ขึ้น กับผู้สูงวัยที่เรารัก วันนี้ “ชีวจิตออนไลน์” ได้รวบรวมข้อมูลมาฝากทุกคนแล้วค่ะ ไปดูพร้อมกันว่า มีวิธีการอย่างไรที่จะเป็นหนทางไปสู่การเป็นผู้สูงอายุ ที่มีความสุขได้! ก่อนอื่นผู้ดูแลหรือลูกๆ หลานๆ ต้องหมั่นสังเกตอารมณ์หรือการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของผู้สูงอายุในบ้านอย่างใกล้ชิด โดยอาจจะเริ่มต้นจากการเช็คอาการตามนี้ค่ะ อารมณ์เหงาและหว้าเหว่ : คนวัยนี้มีเวลาว่างจากอาชีพการงานที่เคยทำ นอกจากนี้ยังมีภาวะร่างกายเสื่อม เช่น […]

“ไม้เท้า” อุปกรณ์ช่วยพยุงเดิน เพื่อการช่วยเหลือตนเองของผู้สูงวัย!

ภาวะความบกพร่อมทางการมองเห็นเป็นสิ่งที่พบเจอได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยมีสาเหตุจากการเปลี่ยนแปลงหรือความเสื่อมที่เกิดขึ้นตามวัยหรือจากโรคภัยไข้เจ็บ เนื่องจาก “ตาและการมองเห็น” เป็นประสาทสัมผัสหลักที่ใช้ในการดำเนินชีวิต เมื่ออวัยวะนี้เสื่อมสภาพลงจนเกิดภาวะตาพร่ามัวกระทั่งมองไม่เห็น รวมถึงสภาพร่างกายที่เสื่อมถอยลง ทำให้ผู้สูงวัยเดินเหินไม่คล่องตัว ส่งผลให้เกิดความตระหนก ซึมเศร้า ท้อแท้หมดหวัง และเกิดความกลัว ไม่กล้าทำอะไรหรือออกไปไหน จนกลายเป็นคนที่สูญเสียสมรรถภาพ ตกอยู่ในภาวะที่ต้องพึ่งพิงผู้อื่น ดังนั้น ผู้ผู้สูงอายุที่มีอายุเกิน 65 ปีขึ้นไป จำเป็นจะต้องใช้อุปกรณ์เพื่อช่วยพยุงในการเดินมากขึ้น โดยมีการศึกษาจากคณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุเอาไว้ว่า ไม้เท้าเป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญอย่างมากต่อผู้สูงวัยดังกล่าว เพราะนอกจากการช่วยพยุงเดินในชีวิตประจำวันแล้ว การเดินยังเป็นรูปแบบการออกกำลังกายที่ทำได้ง่าย ช่วยเผาผลาญแคลอรีซึ่งสามารถช่วยควบคุมน้ำหนักได้ อีกทั้งยังเป็นการออกกำลังกายที่ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและลดความเครียด ดังนั้น การที่ผู้สูงอายุสามารถเดินได้อย่างสะดวกคล่องแคล่วจึงเป็นสิ่งที่ดีต่อสุขภาพร่างกายและจิตใจได้เป็นอย่างมากทีเดียว ทั้งนี้ เนื่องจากผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มักจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุจากการพลัดหกล้มอันเนื่องมาจากความเสื่อมของร่างกายและอวัยวะต่างๆ ดังนั้น จึงต้องมีการดูแลตนเองโดยการพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพซึ่งจะทำให้ทราบถึงปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพที่ต้องระมัดระวัง โดยเฉพาะสุขภาพตาและข้อเข่าที่ส่งผลอย่างมากต่อการเดินและเพิ่มความเสี่ยงต่อการพลัดหกล้มได้ง่าย อีกทั้งยังต้องปรับสภาพแวดล้อมภายในบ้านให้มีความปลอดภัย และที่สำคัญคือ ต้องเลือกไม้เท้าคนแก่ หรือไม้เท้าผู้สูงอายุ หรือร่มไม้เท้าที่เหมาะสม เพื่อช่วยเพิ่มสมดุลในการเดินและลดการเกิดอุบัติเหตุหกล้มดังกล่าว สิ่งที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อไม้เท้าของผู้สูงอายุ การเลือกใช้ไม้เท้าของคนแก่หรือผู้สูงวัยนั้นเป็นเรื่องที่ต้องมีการเลือกอย่างรอบคอบ เพราะหากเลือกแบบที่ไม่ถูกต้อง ไม่มีคุณภาพ อาจจะก่อให้เกิดอันตรายแก่ผู้สูงวัยได้ ซึ่งในเบื้องต้นนั้นการเลือกไม้เท้าควรให้ผู้ใช้งานได้ทดลองใช้จริงดูก่อนว่ามีความรู้สึกสบายและใช้งานได้อย่างสะดวกหรือไม่ โดยไม้เท้าที่มีขนาดเหมาะสมจะช่วยให้ผู้สูงอายุสามารถยืนตรงได้โดยงอข้อศอกเล็กน้อย ซึ่งเมื่อไหร่ก็ตามที่น้ำหนักผู้ใช้กดลงบนไม้เท้าได้อย่างมีความพอดีก็จะทำให้ใช้งานได้อย่างสบาย แต่หากมีขนาดที่ไม่ถูกต้อง น้ำหนักตัวที่กดลงบนไม้เท้านี้ก็จะทำให้เกิดการบาดเจ็บที่ข้อต่อ อย่างเช่น […]

โรคซึมเศร้าในผู้สูงวัย ไม่ใช่เรื่องเล็ก! ควรป้องกันตั้งแต่วันนี้

ปัจจุบันพบว่ามีคนสูงวัยจำนวนไม่น้อยที่เลือกปลิดชีพตัวเองจากปัญหาที่รุมเร้า การผ่านเหตุการณ์รุนแรงที่ฝังใจ การสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รักอย่างภรรยาหรือสามี หรือแม้แต่การถูกลูกหลานทิ้งให้อยู่เพียงลำพังโดดเดี่ยว ปัจจัยเหล่านี้ล้วนกระตุ้นให้คิดสั้นได้ทั้งสิ้น เพื่อกระตุ้นให้ใจสบาย กายเป็นสุข ภาวะอารมณ์เศร้า หรือโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ (Late-life depression) เป็นโรคซึมเศร้าที่เกิดในผู้สูงวัย ช่วงอายุ ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป แบ่งเป็น 2 แบบ คือ อาการซึมเศร้าที่เป็นมาก่อนเข้าสู่วัยสูงอายุ และที่เกิดในช่วงที่เข้าสู่วัยสูงอายุแล้ว ภาวะซึมเศร้าในผู้สูงวัยพบมากถึง 10-20 % ของประชากร และส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย โดยเฉพาะผู้ที่หย่าร้าง อยู่ตัวคนเดียว หรือสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก จะมีความเสี่ยงกับภาวะนี้มากขึ้น อาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุมักไม่ค่อยตรงไปตรงมา มีตั้งแต่เศร้าเล็กน้อย อารมณ์ไม่แจ่มใส ไปจนถึงรุนแรงมากจนกระทั่งเป็นโรคหรือมีอาการจิตเวชร่วมด้วย พญ.ภาพันธ์ ไทยพิสุทธิกุล ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ รพ.รามาธิบดี มีข้อมูลและข้อสังเกตอาการโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ และการป้องกันมาบอกลูกๆ หลานๆ ที่ต้องดูแลร่มโพธิ์ร่มไทร ว่า ก่อนจะพูดถึงโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุและคนทั่วไป ขอย้อนไปที่เรื่อง “ความเครียด” ที่เป็นตัวสำคัญและมีผลต่อทั้งอารมณ์ จิตใจ ดังนั้นเมื่อผู้ป่วยเครียดมากๆ จนไม่สามารถจัดการได้ นั่นจึงเป็นสาเหตุสำคัญของโรคซึมเศร้า โดยเฉพาะผู้ที่มีความอ่อนไหวอยู่แล้ว เช่น […]

keyboard_arrow_up