สาเหตุและวิธีป้องกัน อาการเสียวฟัน อย่างง่าย

อาการเสียวฟัน
อาการเสียวฟัน

สาเหตุและวิธีป้องกัน อาการเสียวฟัน อย่างง่าย

 

         อาการเสียวฟัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคำว่า เสียว อย่างเดียวถูกนำมาใช้ในหลายความหมาย เรียกว่าเป็นคำประเภทสองแง่สามง่าม เนื่องด้วยอาการเสียวนั้นเกิดขึ้นได้กับหลายโอกาส เช่น คุณไปยืนบนขอบกำแพงชั้นบนสุดของตึกใบหยกคุณก็เกิดอาการเสียวได้ หรือว่าคุณได้ยินเสียงใบมีดขูดกระจกดังกรี๊ดๆ คุณก็เสียวได้หรือว่ากลางดึกสงัด ท่ามกลางความมืดและเงียบ จู่ๆ หน้าต่างห้องของคุณก็เปิดผางออกมาเองคุณก็เกิดอาการเสียวได้

แต่ตัวอย่างเหล่านั้นไม่ใช่อาการเสียวที่เป็นประเด็นของการเชื่อมโยงกับอาการ เสียวฟันในที่นี้ เพราะอาการเสียวที่ว่านั้นไม่อาจจะบรรยายมาเป็นตัวอักษรได้ ผมเข้าใจว่าถึงตรงนี้คุณคงจะทราบแล้วว่า เสียว แบบที่ว่านี้หมายถึงอะไร

อาการ เสียว สุดท้ายนั้นมันไปด้วยกันกับ การเขี่ย อ๊ะอ๊า ! อย่าเพิ่งคิดไปไกลและลึกขนาดนั้นเชียวนะครับ (แม้ว่าผมจะคิดลึกไปไกลกว่านั้นมาก่อนแล้วก็ตาม) แต่ผมกำลังหมายถึงอาการเสียวที่เกิดจากทันตแพทย์นำเครื่องมือมาเขี่ยŽฟันผุของคนไข้ต่างหากเขี่ยอย่างเดียวยังไม่พอ คุณหมอมักจะถามด้วยประโยคอันล่อแหลมขึ้นมาอีกด้วยว่าเวลาหมอเขี่ยตรงนี้ คุณเสียวไหมครับŽ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณหมอเป็นผู้ชายและคนไข้เป็นผู้หญิง ก็จะยิ่งเสริมให้ประโยคนี้ดูล่อแหลมยิ่งขึ้น ทั้งที่จริงแล้วประโยคนี้ถูกพูดกันอยู่ทุกๆ คลินิกทันตกรรมในทุกๆ วัน วันละหลายๆ ครั้ง

นับเป็นประโยคพื้นฐานของวงการทันตแพทย์โดยแท้ ซึ่งผมจะอธิบายความเป็นมาดังต่อไปนี้

เคลือบฟัน ชั้นนอกที่เรียกว่า อีนาเมล (Enamel) นั้นเป็นสารประกอบชนิดผลึกคริสตัลแข็งแกร่งที่ไม่มีชีวิต จึงไม่สามารถรับความรู้สึกใดๆ ฟันที่เป็นปกติทั่วไปจึงไม่รู้ร้อนไม่รู้หนาวไม่สะทกสะท้านต่อสิ่งใดๆ ทว่าตัว เนื้อฟันŽ ชั้นในที่เรียกว่า เดนทิน (Dentin) นั้นรับความรู้สึกได้ แต่เป็นความรู้สึกแผ่วเบา ไม่ถึงขั้นเจ็บปวด จึงมีอาการแค่เสียวฟัน (เรียกกันตามศัพท์วิชาการว่า Dentin Hypersensitivity)

ฟันผุ

ดังนั้นเมื่อฟันผุหรือฟันสึกจนอีนาเมลถูกทำลายไปลึกถึงชั้นเดนทินเมื่อใด บุคคลผู้นั้นก็จะเริ่มเกิดอาการ เสียวฟัน โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ เช่น ดื่มน้ำเย็นหรือรับประทานของร้อน หรือเมื่อรับประทานของหวานในกรณีของฟันผุ ก็จะทำให้แบคทีเรียเกิดอาการกระดี๊กระด๊า เพราะมีอาหารจานโปรดเข้ามา พอกินน้ำตาลเสร็จ แบคทีเรียก็ผลิตกรดออกมาละลายเดนทิน ทำให้มีอาการเสียวฟันได้ หรือสุดท้ายคือการถูกลมเป่าหรือ ถูกเขี่ยที่บริเวณนั้นโดยตรง ด้วยน้ำมือของทันตแพทย์ คนไข้ที่โดนเขี่ยก็จะสะดุ้งด้วยความเสียว

อ่านต่อหน้าที่ 2

อ้อ ! ขอโทษครับ บริเวณนั้นหมายถึงบริเวณที่เกิดรอยฟันผุหรือรอยสึกที่ฟันนะครับ แหม ! ถ้าไม่อธิบายให้ละเอียดละก็คิดลึกกันไปโน่นทุกทีเลยนะ

ซึ่งอันที่จริงแล้วทันตแพทย์ เขี่ยฟัน เพื่อการตรวจวินิจฉัยโรคและประเมินว่ารอยผุหรือรอยสึกของฟันมันมากขนาดไหน ลึกถึงชั้นเดนทีนหรือยัง เพราะความหนาของอีนาเมลของแต่ละคนไม่เท่ากัน เช่น ถ้าเขี่ยแล้วคนไข้สะดุ้งโหยงหรือร้องจ๊ากออกมา ก็แสดงว่ารอยผุนั้นค่อนข้างลึกหรืออาจจะทะลุถึงโพรงประสาทไปแล้ว และอาจต้องทำการเอกซเรย์ฟันเพื่อช่วยในการวินิจฉัยและสามารถวางแผนการรักษา (Treatment Plan) ได้ถูกต้องตามอาการของโรคต่อไปอีกด้วย

ดูไปแล้วจะเห็นว่าอาการ เสียว นั้นความจริงเป็นสิ่งที่ดี (แน่ละ ยิ่งเสียวมากก็ยิ่งดีใช่ไหม) เนื่องจากเป็นการเตือนภัยให้รู้ว่าได้เกิดอันตรายขึ้นกับฟันแล้ว เนื้อฟันถูกทำลายจนลึกเข้าไปทุกที

ดังนั้นเมื่อไรที่คุณรู้สึกเสียวก็ให้รีบไปพบทันตแพทย์นะครับ แต่คุณอาจจะผิดหวังเพราะทันตแพทย์กลายเป็นบุคคลที่ทำให้คุณเสียวต่ออีกหน่อยหนึ่งตอนถูกเขี่ย จากนั้นคุณก็ไม่รู้สึกเสียว (ฟัน) อีกเลย เพราะฟันซี่นั้นจะได้รับการบูรณะโดยการอุดให้เป็นที่เรียบร้อยก็ไม่ต้องไปนึกเสียดงเสียดายอะไรหรอกนะ เพราะคุณยังมีโอกาสเสียวได้อีก…หากคุณไม่ดูแลระวังรักษาฟันและสุขภาพช่องปากให้ดี

หาหมอ

ก่อนจบในเรื่องเสียวฟันนั้น ผมเพิ่งไปได้ยินทฤษฎีใหม่เกี่ยวกับ การเสียวฟันŽ ที่ส่งผลกระเทือนต่อวงการวิชาการทันตแพทย์เป็นอย่างยิ่ง ทฤษฎีใหม่นี้จะมาล้มล้างความเชื่อเก่าๆทั้งหมด เนื่องจากเจ้าของทฤษฎีดังกล่าวได้ถามผมขึ้นว่า คุณหมอครับ คุณหมอว่าฟันที่ดีนั้นต้องไม่มีอาการเสียวฟันใช่ไหมครับŽ

ผมก็ต้องตอบว่า ใช่ครับ ตามหลักวิชาการเป็นเช่นนั้นŽ พร้อมกับทำหน้าขึงขังและอธิบายต่อว่า เพราะการเสียวฟันนั้นแสดงว่าคุณอาจมีรอยฟันผุหรือรอยสึกที่ลึกมากแล้วŽ

เจ้าของทฤษฎีเถียงทันทีว่า ไม่จริงครับคุณหมอ ผมขอบอกว่า ถ้า ฟันดีต้องเสียว ครับถ้าไม่เสียวก็แสดงว่าคุณหมอฟันไม่ดีสิครับŽ

ได้ยินดังนั้นแล้วผมจึงเกิดแสงสว่างขึ้นในบัดดล จึงตอบไปว่า ครับ…คุณพูดไม่แปลกแต่จริงครับ ถ้าแบบนี้ก็แสดงว่า ยิ่งฟันดีๆ ก็ยิ่งเสียวมาก สิครับŽ

เจ้าของทฤษฎีใหม่ยิ้มอย่างพึงพอใจก่อนจะบอกว่า แหม…คุณหมอนี่สมองไวยอดเยี่ยมจริงๆ เข้าใจอะไรได้เร็วดีนะครับ โดยเฉพาะเรื่องแบบนี้…เฮอะ…เฮอะ…Ž

คอลัมน์ฟ.FUN หรรษา นิตยสารชีวจิต ฉบับ 104 (1 กุมภาพันธ์ 2546)


บทความน่าสนใจอื่นๆ

รู้ทัน ไลฟ์สไตล์คนรุ่นใหม่ ทำเหงือกและฟันป่วย

สูตรชีวจิตป้องกันปวดฟัน

4 อาหารที่จะช่วยคุณ บำรุงฟัน ให้แข็งแรง

keyboard_arrow_up